Aşağıdaki metin ve görsellerden yararlanarak soruları cevaplayınız.
Oksijen bulunmadığında hücre, pirüvatı fermantasyon süreciyle metabolize edebilir. Fermantasyon, oksijen kullanılmadan şekerin asitlere veya alkole dönüştürüldüğü süreçtir.
Yoğurt ve lor, Streptococcus ve Lactobacillus türleri gibi bakteriler tarafından sütün fermantasyonuyla gerçekleşir. Bira ve şarap gibi alkollü içecekler; tahıl, üzüm, pirinç gibi ham maddelerden maya mantarlarının fermantasyonu yoluyla elde edilir. Ekmek, hamurun maya kullanılarak fermente edilmesiyle yapılır. Biyodizel, çoğunlukla şekerin fermantasyonu sonucu oluşan etanol kullanılarak üretilen bir yakıttır. Bunların dışında bazı ilaçların hazırlanmasında, gıdaların uzun süre saklanmasında da fermantasyon kullanılmaktadır.
Etanol; yaygın olarak mısır, şeker kamışı, şeker pancarı gibi ürünlerden üretilir. Taşıtlar için yenilenebilir bir yakıt kaynağıdır. Etanol üretimi, mısır şekerinin maya tarafından fermantasyonuna bağlıdır. Bilim insanları ve endüstri profesyonelleri, fermantasyon prosedürünü daha verimli hâle getirmek için çaba göstermektedirler. Nişastayı mayanın etanol olarak işleyebileceği basit şekerlere ayırmak için mısıra farklı enzimler eklemektedirler.
1. Biyogaz, asetik asit, penisilin ve bazı peynir çeşitleri fermantasyon ürünleridir. Bu ürünleri, insan hayatındaki önemi ve gerekliliğine göre sıralayınız.
Cevap:
Bu ürünleri insan hayatındaki önemi ve gerekliliğine göre sıralamak oldukça zor ve subjektif bir iş olabilir. Ancak genel olarak şöyle bir sıralama yapılabilir:
-
Penisilin: Penisilin, bir antibiyotik türüdür ve bakteriyel enfeksiyonların tedavisinde kullanılır. Penisilin, insan sağlığı için hayati öneme sahip bir ilaçtır ve tarihte milyonlarca insanın hayatını kurtarmıştır. Penisilin, küf mantarlarının fermantasyonu ile elde edilir.
-
Biyogaz: Biyogaz, hayvansal ve bitkisel atıkların fermantasyonu ile oluşan ve metan gazı içeren bir yakıttır. Biyogaz, yenilenebilir bir enerji kaynağıdır ve fosil yakıtlara alternatif olarak kullanılabilir. Biyogaz, elektrik ve ısı enerjisi üretmek için kullanılabilir. Biyogaz, çevre kirliliğini azaltmak ve karbon döngüsünü dengede tutmak için de faydalıdır.
-
Peynir: Peynir, sütün fermantasyonu ile elde edilen bir gıda ürünüdür. Peynir, protein, kalsiyum, fosfor, riboflavin ve B12 vitamini gibi besin öğeleri açısından zengindir. Peynir, sağlıklı kemikler, dişler, kaslar ve sinir sistemi için önemlidir. Peynir, lezzetli ve çeşitli bir gıda olması nedeniyle de insan hayatında yer almaktadır.
-
Asetik asit: Asetik asit, sirke fermantasyonu ile elde edilen bir organik asittir. Asetik asit, gıda sanayisinde koruyucu, tatlandırıcı ve aroma verici olarak kullanılır. Asetik asit, kimya sanayisinde de çeşitli bileşiklerin üretiminde ham madde olarak kullanılır. Asetik asit, evde de kireç temizleme gibi amaçlarla kullanılabilir.
2. Fosil yakıtlar yerine fermantasyon ürünü olan biyodizelin kullanılmasını, doğada karbon döngüsü açısından nasıl değerlendirirsiniz?
Cevap:
Fosil yakıtlar, milyonlarca yıl önce ölen bitki ve hayvanların yer altında basınç ve ısı altında dönüşmesiyle oluşan, karbon içeren yakıtlardır. Fosil yakıtların yakılması, atmosfere karbondioksit (CO2) gibi sera gazlarını salar. Sera gazları, güneş ışınlarının yeryüzünden uzaya geri yansımasını engelleyerek küresel ısınmaya neden olur.
Biyodizel ise, bitkisel yağ veya hayvansal yağ gibi organik kaynakların alkol ve katalizör ile reaksiyona sokulmasıyla elde edilen bir yakıttır. Biyodizel, tarımsal bitkilerden elde edilmesi nedeniyle, biyolojik karbon döngüsü içinde, fotosentez ile CO2’i dönüştürüp karbon döngüsünü hızlandırır. Biyodizel, fosil yakıtlara göre daha az CO2 salımına neden olur ve sera etkisini azaltır.
Bu nedenle, fosil yakıtlar yerine fermantasyon ürünü olan biyodizelin kullanılmasını, doğada karbon döngüsü açısından olumlu bir gelişme olarak değerlendirebiliriz. Biyodizel, yenilenebilir bir enerji kaynağıdır ve çevre dostu bir yakıttır.
