12. Sınıf Biyoloji Beceri Temelli Etkinlik Kitabı Sayfa 123 Cevapları - Meb Yayınları

Question

<span itemprop="name">12. Sınıf Biyoloji Beceri Temelli Etkinlik Kitabı Sayfa 123 Cevapları - Meb Yayınları</span>

Answer 1

Aşağıdaki metin ve görsellerden yararlanarak sorulan cevaplayınız.

Ağaçlar belki konuşamazlar fakat çevrelerindeki iklim koşulları hakkında bilim insanlarına oldukça açıklayıcı bilgi verebilirler. Mesela oluşan açık ve koyu halka birlikte ağacın bir yılını gösterirken halka genişliği veya darlığı ise o yılın iklimiyle ilişkilidir. Örneğin ağaç halkaları sıcak ve nemli yıllarda normalden daha geniş olurken soğuk ve kurak yıllarda daha ince olur. Tropikal iklim bölgelerinde ise mevsim geçişleri net olmadığı için ağaçların yaş halkaları yoktur. Sadece 100-150 yıldır tutulan günlük hava durumu kayıtlarının yetersizliği düşünüldüğünde ağaç halkalarını inceleyerek çok daha eski tarihlerdeki iklim koşulları hakkında bilgi edinmek mümkün.

1. İncelenmekte olan bir ağaç kesitinde 200 açık renkli 199 koyu renkli halka sayılmıştır. Ağacın yaşını ve kesildiği anda içinde bulunulan mevsimi belirtiniz.

Cevap:

Ağaç halkaları, ağaçların yaşını ve iklim değişikliklerini belirlemek için önemli bir araçtır. Ağaç halkaları, ağacın gövdesindeki odun dokusunun yıllık büyümesinden oluşur. Her yıl, ağacın gövdesi yeni bir odun katmanı ekler. Bu katmanlar, açık ve koyu renkli halkalar olarak görünür. Açık renkli halkalar, ilkbahar ve yaz aylarında oluşan hızlı büyüme dönemini temsil ederken, koyu renkli halkalar, sonbahar ve kış aylarında oluşan yavaş büyüme dönemini temsil eder. Bu nedenle, bir açık ve bir koyu renkli halka birlikte ağacın bir yılını gösterir.

Sorunuza gelince, incelenmekte olan ağaç kesitinde 200 açık renkli 199 koyu renkli halka sayılmıştır. Bu durumda, ağacın yaşı 199 yıldır. Ayrıca, kesildiği anda içinde bulunulan mevsimin ilkbahar veya yaz olduğu söylenebilir. Çünkü son oluşan halka açık renklidir ve bu da ağacın hızlı büyüme döneminde olduğunu gösterir.

2. Ağaçlardaki yaş halkalarının oluşmasını sağlayan sekonder büyümeyi ve görev alan dokuları belirtiniz.
Cevap:

Sekonder büyüme, bitkilerin enine büyümesini sağlayan bir süreçtir. Sekonder büyüme, yanal meristem adı verilen bölünme yeteneği olan dokular tarafından gerçekleştirilir. Yanal meristem iki türdür: kambiyum ve mantar kambiyumu (fellogen). Kambiyum, odunsu bitkilerin kök ve gövdelerinde iletim demetlerinin oluşmasını sağlar. Her yıl biri ilkbahar diğeri sonbaharda iki defa mitoz geçirir ve yaş halkalarını oluşturur. Mantar kambiyumu ise, bitkilerde koruyucu doku olan mantar dokuyu (peridermisi) oluşturur. Bitki kalınlaştıkça mantar tabakanın en dışındaki hücre sıraları gerilime dayanamaz ve parçalanır. Mantar kambiyumu aktif bir şekilde bölünerek bu tabakayı devamlı yeniler.