Aşağıdaki metin ve görsellerden yararlanarak soruları cevaplayınız.
Bitkinin kısımlarını anlatmak için yaprağın enine kesitiyle tek ve çift çenekli bitkilerin gövde kısımlarının enine kesitini görsel olarak sunan öğretmen, öğrencilerine aşağıdaki soruları yöneltiyor.
1. Epidermiste stomaların bulunmasının bitkiye sağladığı faydalar nelerdir? Gerekçesiyle açıklayınız.
Cevap:
Stomalar, epidermisin üzerinde bulunan küçük açıklıklar veya gözeneklerdir. Stomaların bitkiye sağladığı faydalar şunlardır:
-
Gaz alışverişini sağlar: Stomalar, bitkinin fotosentez yapması için gerekli olan karbondioksit gazını yaprak içindeki hava boşluklarına almasını sağlar. Ayrıca, fotosentez sonucu oluşan oksijen gazını dış ortama vermesini sağlar. Böylece, bitki hem enerji üretir hem de solunum yapar.
-
Su kaybını düzenler: Stomalar, bitkinin su kaybını transpirasyon adı verilen bir süreçle kontrol eder. Transpirasyon, stomalardan su buharının buharlaşmasıdır. Bu sayede, bitki hem su dengesini korur hem de ısı dengesini sağlar. Ayrıca, transpirasyon ile birlikte suyun taşınması da kolaylaşır.
-
Bitki büyümesine katkıda bulunur: Stomalar, bitkinin büyümesi için gerekli olan hormonların salgılanmasına ve taşınmasına yardımcı olur. Örneğin, abscisic asit adlı bir hormon, stomaların kapanmasını ve su kaybının azalmasını sağlar. Böylece, bitki kuraklık gibi stresli koşullara uyum sağlar.
2. Görseldeki kısımları dikkate alarak bitkilerdeki yaprağın işlevlerini açıklayınız?
Cevap: Palizat ve sünger parankiması fotosentez yaparak besin ve oksijen üretir. Stoma gaz alışverişi yapar, terleme yoluyla su buharını atar. Küti- kula su kaybını önler. Üst ve alt epidermisin koruyuculuk işlevi vardır.
