Question

12. Sınıf Biyoloji Beceri Temelli Etkinlik Kitabı Sayfa 129 Cevapları - Meb Yayınları

Answer 1

Oksitıler hakkında aşağıda verilen metin ve görselden faydalanarak soruları cevaplandırınız.

Oksinler, bitki büyüme ve gelişiminde birçok etkiye sahip bitki hormon sınıfıdır. İndolasetik asit (IAA), bitkilerde en bol üretilen doğal bir oksindir. Bir bitki dokusunun indolasetik aside cevabı; dokudaki reseptörlerin varlığına, bu hormonun miktarına, salınma süresine ve bitkideki diğer hormonlarla etkileşimine bağlıdır.

Oksinler bitkinin sürgün ucundan aşağıya, gövdeye doğru tek yönlü taşınır. Oksinler, bitkinin sürgün ucundan diğer bitki kısımlarına taşındıkça hücrelerin büyümesini uyarır. Bitki gövdesinde hücre uzamasını belirli konsantrasyon aralığında (10’8 ile 10’1 M arasında) teşvik ederken daha yüksek konsantrasyonda engeller. Bu engellemeyi etilen hormonu üretimini teşvik ederek yapar. Düşük konsantrasyondaki oksinler kök gelişimini teşvik eder. Kök gelişiminde sadece oksinlerin rolü yoktur. Sitokininler, özellikle kök ve embriyo gibi aktif büyüyen dokularda üretilen diğer bir bitki hormonudur. Bir doku kültürü ortamında oksinler ve sitokininlerin nispi konsantrasyonları, bitkinin kök ve gövde gelişiminde belirleyicidir. Oksin/sitokinin oranı yüksek ise kök, sitokinin/oksin oranı yüksek ise sürgün oluşur.

Oksinler, gövde ve kök büyümesini teşvik etmenin yanı sıra gövdenin kalınlaşmasını da sağlar. Ayrıca meyve ve çiçek tomurcuğu gelişimini uyarır. Yaprak ve meyvelerin dökülmesini engeller. Bitkinin ışığa ve yer çekimine yönelme hareketinde rol oynar.

1. “Bir hormonun farklı konsantrasyonları aynı hedef hücre üzerinde farklı etkilere neden olabilir.” ifadesine katılır mısınız? Gerekçesiyle açıklayınız.

Cevap:

Evet, bu ifadeye katılırım. Bir hormonun farklı konsantrasyonları aynı hedef hücre üzerinde farklı etkilere neden olabilir. Bunun nedeni, hormonun hedef hücredeki reseptörlerine bağlanma derecesi ve hücre içinde tetiklediği sinyal yollarının sayısı ve çeşitliliğidir. Örneğin, tiroid hormonu düşük konsantrasyonda hücre metabolizmasını artırırken, yüksek konsantrasyonda hücre büyümesini ve farklılaşmasını uyarır. Benzer şekilde, insülin hormonu düşük konsantrasyonda glikoz alımını artırırken, yüksek konsantrasyonda yağ asidi sentezini ve depolanmasını artırır. Bu örnekler, hormonun konsantrasyonunun hedef hücrenin yanıtını nasıl etkilediğini göstermektedir.

2. “Bir hormonun belirli bir konsantrasyonu hedef hücrelerde farklı etkiler gösterebilir.” açıklamasının doğruluğunu grafikten örnek vererek açıklayınız.
Cevap: 

Oksinler, bitki gövdesindeki hücrelerin uzamasını belirli konsantrasyon aralığında (10-8 ile 10-4 M arasında) gerçekleştirmektedir. Aynı konsantrasyon aralığında köklerde hücre uzaması gerçekleşmemektedir. Bu durumda oksinlerin kökteki ve gövdedeki etkisi farklıdır, denilebilir.