Atatürk’ün Gençliğe Hitabe ’de üzerinde en fazla durduğu iki temel kavram, Türk istiklali ve Türk cumhuriyetidir. Bu kavramlar, hitabenin başında ve sonunda vurgulanmıştır. Atatürk, gençliğe birinci vazifenin Türk istiklalini ve Türk cumhuriyetini ilelebet muhafaza ve müdafaa etmek olduğunu söylemiştir. Ayrıca, bu kavramların gençliğin mevcudiyetinin ve istikbalinin yegâne temeli olduğunu belirtmiştir
Atatürk, bu kavramları vurgularken, Türk milletinin geçmişte yaşadığı zorlukları ve tehlikeleri de anlatmıştır. Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı’nda yenilmesi, yabancı devletlerin işgali, içerideki gaflet ve hıyanet gibi şartlar altında dahi Türk gençliğinin vazifesinin değişmeyeceğini ifade etmiştir. Atatürk, gençliğe güven duyduğunu ve muhtaç olduğu kudretin damarlarındaki asil kanda mevcut olduğunu söyleyerek hitabesini bitirmiştir
Atatürk’ün Gençliğe Hitabe ’si, Türk tarihinin en önemli metinlerinden biridir. Türk gençliğine verdiği öğütler ve emanetler, bugün de geçerliliğini korumaktadır.
