1. Deniz ve göllerin derinliklerine Güneş ışığı ulaşmadığı hâlde bu bölgelerde ototrof canlıların yaşayabilmesinin sebebi nedir?
Cevap:
Deniz ve göllerin derinliklerine Güneş ışığı ulaşmadığı hâlde bu bölgelerde ototrof canlıların yaşayabilmesinin sebebi, bu canlıların kimyasal enerji ile besin üretebilmeleridir. Bu canlılar, zeminde ve suda yer alan inorganik maddeleri toplayarak, bünyelerinde gerçekleştirdikleri kimyasal tepkimeler ile birlikte besin değeri taşıyan organik maddeler elde ederler. Kimyasal enerji kullanan ototrof canlılar kuvvetli oksidasyon enzimlerine sahiptirler. Oksidasyon enzimleri ile inorganik gaz ve malzemeleri organik madde olarak enzimleyebilmektedirler. Bu canlılarda klorofil ve kloroplast bulunmamaktadır. Bazı ototrof canlılar ise karbondioksit ve suyu birleştirerek besin elde edebilirler, bahsi geçen canlı türlerine kemoototrof denilmektedir. Bu canlıların bünyesinde bulunan bakteriler kimyasal enerji üretmekte ve besin sağlanması için gerekli olan enerjiyi açığa çıkarmaktadır.
2. Bataklık bölgelerinin çürük yumurta gibi kokmasının sebebi nedir?
Cevap:
Bataklık bölgelerinin çürük yumurta gibi kokmasının sebebi, bu bölgelerde ortaya çıkan hidrojen sülfür gazıdır. Hidrojen sülfür, kimyasal formülü H2S olan, renksiz, zehirli ve yanıcı bir gazdır. Bataklık alanlarda geçmiş dönemlerde yaşamış hayvan, böcek ve bitki kalıntılarının nemli arazi içinde çürümesi ancak tam olarak yok olmaması nedeniyle hidrojen sülfür gazı oluşmaktadır. Gazın ortaya çıkması yüzlerce yıllık bir süreç sonucunda gerçekleşir. Bataklık alanların alt kısmında oluşan bu gaz, zemindeki sıvılaşma yoğunluğu nedeniyle kolaylıkla yüzeye çıkabilir. Bataklık alanlardaki bu gaz kokusunun sebeplerinden birisi de bu sıvılaşma ile doğrudan alakalıdır. Hidrojen sülfür gazının kaynama sıcaklığı -60,75 °C, erime sıcaklığı ise -83,70 °C olarak yapılan ölçümler neticesinde belirlenmiştir. Hidrojen sülfür gazı patlayıcı ve yanıcı özellikleri nedeniyle sıkıştırıldığında tehlike arz etmektedir. Bu gaza yoğun şekilde maruz kalınmamalıdır, hidrojen sülfür zehirleyici bir gazdır.
