Aşağıda, coğrafya alanında önemli eserler vermiş bazı Müslüman bilim insanlarını ve çalışmalarını özetleyen bir liste bulabilirsiniz:
-
El-Biruni (973-1048): İslam dünyasının en büyük coğrafyacılarından biri olarak kabul edilen El-Biruni, yeryüzünün şekli, büyüklüğü, iklimi, dağları, nehirleri, gölleri, denizleri, bitki örtüsü ve hayvanları hakkında kapsamlı bilgiler veren “Kitab-ül Cihân” adlı eseri yazmıştır. El-Biruni, ayrıca yeryüzünün çevresini ve yarıçapını hesaplamak için çeşitli yöntemler geliştirmiş ve astronomi, matematik, fizik, tarih, dilbilim gibi alanlarda da önemli çalışmalar yapmıştır .
-
İbn Battuta (1304-1369): Faslı gezgin ve coğrafyacı İbn Battuta, 30 yıl boyunca Asya, Afrika ve Avrupa kıtalarında 120 bin kilometreden fazla yol kat ederek dünyanın en uzun seyahatini gerçekleştirmiştir. İbn Battuta, gördüğü yerlerin coğrafi, siyasi, sosyal, kültürel ve dini özelliklerini detaylı bir şekilde anlatan “Rihletü’n-Nas” adlı ünlü seyahatnamesini kaleme almıştır. İbn Battuta’nın seyahatnamesi, hem bir coğrafya hem de bir tarih kaynağı olarak değerlidir .
-
İdrisi (1100-1165): Sicilya’da yaşamış olan Arap asıllı coğrafyacı İdrisi, dünyanın ilk coğrafi atlasını hazırlamıştır. “Kitab-ür-Rücârî” adlı eserinde dünyanın 70 haritasını çizen İdrisi, ayrıca dünyanın yedi iklim bölgesini tanımlamış ve her bölgenin coğrafi özelliklerini anlatmıştır. İdrisi’nin haritaları ve eserleri, Orta Çağ’da Avrupa’da da büyük ilgi görmüş ve coğrafya biliminin gelişmesine katkıda bulunmuştur .
-
Mesudi (ö.956): Iraklı tarihçi ve coğrafyacı Mesudi, dünyanın en eski ansiklopedilerinden biri olan “Muruc ez-Zeheb” adlı eserini yazmıştır. Bu eserde Mesudi, dünyanın tarihi, coğrafyası, kültürleri, dinleri ve bilimleri hakkında geniş bilgiler sunmuştur. Mesudi ayrıca dünyayı gezmiş ve gördüğü yerleri anlatmıştır. Mesudi’nin eserleri, hem Doğu hem de Batı medeniyetleri için önemli bir kaynak olmuştur .
-
El-İstahrî (ö.951): İranlı coğrafyacı ve tarihçi El-İstahrî, İslam dünyasının coğrafi, siyasi, kültürel ve ekonomik durumunu anlatan “Kitab-ül Mesâlik ve’l-Memâlik” adlı eseri yazmıştır. El-İstahrî, bu eserinde 20 harita çizmiş ve İslam ülkelerinin iklim, bitki örtüsü, hayvanları, nehirleri, gölleri, dağları, şehirleri, yolları, ticareti ve yönetimi hakkında bilgiler vermiştir .
-
El-Bakri (1014-1094): Endülüslü coğrafyacı ve tarihçi El-Bakri, Afrika ve Avrupa’nın coğrafi durumunu anlatan “Kitab-ül Mûsemâ” adlı eseri yazmıştır. El-Bakri, bu eserinde Afrika’nın kuzeyi, batısı ve ortası ile Avrupa’nın güneyi hakkında detaylı bilgiler vermiştir. El-Bakri’nin eseri, Afrika coğrafyasının en önemli kaynaklarından biridir .
-
İbn Hurdazbih (ö.912): İranlı coğrafyacı ve posta memuru İbn Hurdazbih, İslam dünyasının posta yollarını ve mesafelerini anlatan “Kitab-ül Mesâlik ve’l-Memâlik” adlı eseri yazmıştır. İbn Hurdazbih, bu eserinde ayrıca İslam ülkelerinin coğrafi özellikleri, nüfusu, yönetimi, geliri ve harcamaları hakkında bilgiler vermiştir .
-
İbn Havkal (ö.980): Iraklı gezgin ve coğrafyacı İbn Havkal, 30 yıl boyunca Asya, Afrika ve Avrupa kıtalarında seyahat etmiş ve gördüğü yerlerin coğrafi durumunu anlatan “Sûret-ül Arz” adlı eseri yazmıştır. İbn Havkal, bu eserinde 10 harita çizmiş ve İslam ülkelerinin iklimi, bitki örtüsü, hayvanları, nehirleri, gölleri, dağları, şehirleri, yolları, ticareti ve yönetimi hakkında bilgiler vermiştir .
