1921 Ankara Antlaşması ile Hatay halkına Türkçe konuşma ve Türk parası kullanma hakkı verilmesinin nedeni şunlardır:
-
Hatay, tarihsel olarak Türk kültürü ve medeniyetinin bir parçasıdır. Hatay, Selçuklu, Memlük, Osmanlı gibi Türk devletlerinin egemenliği altında kalmıştır. Hatay halkı, Türkçe konuşan ve Türk kültürünü benimseyen bir topluluktur. Bu nedenle, Hatay halkının Türkçe konuşma ve Türk parası kullanma hakkı, onların millî kimliklerini korumalarını sağlamaktadır.
-
Hatay, siyasi olarak Türkiye’nin çıkarlarına uygun bir bölgedir. Hatay, stratejik bir konuma sahiptir. Akdeniz’e kıyısı vardır. Suriye, Lübnan ve Filistin gibi bölgelerle komşudur. Bu nedenle, Hatay halkının Türkçe konuşma ve Türk parası kullanma hakkı, onların Türkiye ile bağlarını güçlendirmektedir.
-
Hatay, kültürel olarak Türkiye’nin dostluğuna layık bir bölgedir. Hatay halkı, Türkiye’nin Kurtuluş Savaşı’na destek vermiştir. Hatay’da bir millî mücadele cephesi oluşmuştur. Hatay halkı, Atatürk’ün liderliğine ve çağdaş medeniyetler seviyesinin üzerine çıkma ülküsüne inanmıştır. Bu nedenle, Hatay halkının Türkçe konuşma ve Türk parası kullanma hakkı, onların Türkiye ile dostluklarını pekiştirmektedir.
Bu nedenlerden yola çıkarak, 1921 Ankara Antlaşması ile Hatay halkına Türkçe konuşma ve Türk parası kullanma hakkı verilmesinin, hem Hatay hem de Türkiye için faydalı olduğunu söyleyebiliriz. Bu hak sayesinde, Hatay halkı kendi millî kültürlerini yaşatabilmiş, Türkiye ile siyasi ve kültürel ilişkilerini geliştirebilmiş ve sonunda 1939 yılında anavatana katılabilmiştir.