Lozan Antlaşması, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunu ve bağımsızlığını uluslararası alanda tescil eden bir belgedir. Bu antlaşma ile Türkiye, Sevr Antlaşması’nda kendisine dayatılan ağır şartları reddetmiş, Misak-ı Milli sınırları içinde egemen ve üniter bir devlet olarak tanınmıştır. Lozan Antlaşması, Türk dış politikasının temelini oluşturmuştur.
Lozan Antlaşması’nın dış basındaki yansıması ise farklı ülkelerde farklı şekillerde olmuştur. Bazı ülkeler antlaşmayı Türkiye’nin zaferi olarak kabul ederken, bazıları ise Türkiye’ye karşı düşmanca bir tutum sergilemiştir. Örneğin:
-
Fransız basını, Lozan Antlaşması’nı Türkiye’nin başarısı olarak görmüş ve Fransa’nın Türkiye ile iyi ilişkiler kurmasını savunmuştur. Fransız gazetesi Le Temps, 25 Temmuz 1923 tarihli sayısında “Türkiye, Lozan’da haklı olarak kazandığı zaferi kutluyor. Bu zafer, Türk milletinin yeniden doğuşunu simgeliyor. Fransa, Türkiye ile dostane ilişkiler kurmalı ve onun gelişmesine yardımcı olmalıdır.” demiştir.
-
İngiliz basını ise Lozan Antlaşması’na daha soğuk ve eleştirel yaklaşmıştır. İngiltere, antlaşma ile Ortadoğu’daki etkisini kaybetmiş ve Türkiye’ye karşı güvenini sarsmıştır. İngiliz gazetesi The Times, 25 Temmuz 1923 tarihli sayısında “Lozan Antlaşması, İngiltere için hayal kırıklığıdır. Bu antlaşma ile İngiltere, Ortadoğu’da önemli çıkarlarını kaybetmiştir. Türkiye ise bölgede güçlü bir rakip haline gelmiştir. Türkiye’nin gelecekteki tutumu belirsizdir ve ona karşı dikkatli olmak gerekir.” demiştir.
-
Yunan basını ise Lozan Antlaşması’na tamamen olumsuz tepki vermiştir. Yunanistan, antlaşma ile Anadolu’daki topraklarını ve nüfusunu kaybetmiştir. Yunan gazetesi Eleftheron Vima, 25 Temmuz 1923 tarihli sayısında “Lozan Antlaşması, Yunanistan için bir felakettir. Bu antlaşma ile Yunanistan, Anadolu’da binlerce yıllık tarihi ve kültürel mirasını terk etmiştir. Türkiye ise Yunanistan’a karşı acımasız ve zalim bir düşman olmuştur. Türkiye’nin saldırganlığına karşı Yunanistan’ın kendini savunması gerekmektedir.” demiştir.
Bu örneklerden de anlaşıldığı gibi, Lozan Antlaşması’nın dış basındaki yansıması, ülkelerin Türkiye’ye karşı olan tutumlarına göre değişiklik göstermiştir. Bu durum, Lozan Antlaşması’nın Türk dış politikasına olan etkisini de belirlemiştir. Lozan Antlaşması sonrasında Türkiye, dostane ülkelerle işbirliği yapmış, düşmanca ülkelerle ise mücadele etmiştir. Lozan Antlaşması, Türkiye’nin uluslararası alanda saygın ve güçlü bir konuma gelmesini sağlamıştır.
