Basit makinelerde kullanılan prensipler şunlardır:
Kuvvet prensibi: Basit makineler, kuvvetin doğrultusunu, yönünü veya değerini değiştirerek iş yapmamızı kolaylaştırır. Bazı basit makinelerde kuvvetten kazanç sağlanırken, bazılarında yoldan kazanç sağlanır. Ancak aynı anda hem kuvvetten hem de yoldan kazanç sağlanamaz.
İş prensibi: Basit makinelerde işten kazanç yoktur. Hatta sürtünme gibi nedenlerden dolayı kayıp vardır. Basit makinelerde uygulanan kuvvet ile alınan yük arasındaki ilişki şöyledir: `F x f = Y x y` Burada `F` uygulanan kuvvet, `f` uygulanan kuvvetin yolunu, `Y` alınan yük, `y` alınan yükün yolunu gösterir.
Moment prensibi: Basit makinelerde moment ve iş prensipleri geçerlidir. Moment, bir kuvvetin bir noktaya göre dönme etkisidir. Moment, kuvvet ile kuvvet kolunun çarpımı ile bulunur: `M = F x d` Burada `M` moment, `F` kuvvet, `d` kuvvet koludur. Kaldıraç gibi basit makinelerde moment dengesi şöyledir: `F x d = Y x D` Burada `F` uygulanan kuvvet, `d` uygulanan kuvvetin moment koludur. `Y` alınan yük, `D` alınan yükün moment koludur.
