Osmanlı yöneticilerinin, Boğazları savunmayı vatanı savunmak olarak görmelerinin sebebi, Boğazların hem Osmanlı Devleti’nin hem de diğer devletlerin açısından stratejik, askerî, siyasî ve iktisadî bir öneme sahip olmasıdır. Boğazlar, Asya’yı Avrupa’ya ve Karadeniz’i Akdeniz’e bağlayan bir köprü vazifesi görürler. Ayrıca, Boğazlar üzerindeki hâkimiyet, Karadeniz’deki ticaret ve ulaşım haklarını da belirler. Osmanlı Devleti, Boğazları fethederek Karadeniz’i bir Türk gölü haline getirmiş ve yüzyıllar boyunca bu bölgeyi savunmuştur. Boğazlar, Osmanlı Devleti’nin başkenti olan İstanbul’un güvenliği ve bütünlüğü için de hayatî bir önem taşımaktadır. Bu nedenle, Osmanlı yöneticileri, Boğazların savunmasını vatanın savunması olarak görmüş ve bu uğurda pek çok savaş vermiştir.
Boğazlar sorunu, özellikle Rusya’nın Karadeniz’e çıkma ve Boğazlardan geçiş hakkı elde etme çabalarıyla ortaya çıkmıştır. Rusya, 18. yüzyıldan itibaren Osmanlı Devleti’ne karşı pek çok savaş açmış ve Boğazlar üzerindeki hak iddiasını arttırmıştır. Rusya’nın bu ihtirası, Avrupa’daki diğer devletleri de endişelendirmiş ve Boğazların statüsünü belirlemek için çeşitli antlaşmalar yapılmıştır. Bu antlaşmalar, genellikle Osmanlı Devleti’nin aleyhine olmuş ve Boğazların serbestliği ilkesini getirmiştir. Bu durum, Osmanlı Devleti’nin Boğazlar üzerindeki egemenliğini zayıflatmış ve bölgedeki siyasî dengeleri bozmuştur.
Boğazlar sorunu, 20. yüzyılda da devam etmiş ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasından sonra da gündemde kalmıştır. Türkiye Cumhuriyeti, Boğazlar üzerindeki tam hâkimiyetini sağlamak için çeşitli girişimlerde bulunmuş ve uluslararası toplumla müzakereler yapmıştır. Türkiye Cumhuriyeti’nin en önemli başarısı, 1936’da imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile gerçekleşmiştir. Bu sözleşme ile Türkiye, Boğazlar üzerindeki egemenliğini tanıtmış ve barış zamanında ticaret gemilerinin serbest geçişini sağlamıştır.
Boğazlar sorunu, günümüzde de Türkiye’nin ulusal güvenliği açısından önemli bir konudur. Türkiye, Boğazları savunmak için gerekli tedbirleri almaya devam etmektedir. Ayrıca, Boğazların çevresel korunması ve sürdürülebilirliği için de çalışmalar yapmaktadır.
