İlk yerleşmelerin kurulduğu yerlerin coğrafi özellikleri şunlardır:
-
İlk yerleşmeler, genellikle su kaynaklarına yakın olan yerlerde kurulmuştur. Su, insanların içme, yemek pişirme, temizlik, sulama gibi temel ihtiyaçlarını karşılamak için gereklidir. Ayrıca su, balıkçılık, ulaşım, ticaret gibi ekonomik faaliyetler için de önemlidir. Örneğin Mezopotamya’da Dicle ve Fırat nehirleri arasında, Mısır’da Nil nehri boyunca, Çin’de Sarı ve Yangtze nehirleri arasında ilk yerleşmeler kurulmuştur.
-
İlk yerleşmeler, genellikle verimli topraklara sahip olan yerlerde kurulmuştur. Verimli topraklar, tarım yapmak için elverişlidir. Tarım, insanların beslenmesini sağlamak ve nüfus artışına uyum sağlamak için gereklidir. Ayrıca tarım, hayvancılık, dokumacılık, zanaat gibi ekonomik faaliyetler için de önemlidir. Örneğin Anadolu’da Konya ovasında Çatalhöyük, Meksika’da Tehuacan vadisinde Cuicuilco gibi ilk yerleşmeler verimli topraklarda kurulmuştur.
-
İlk yerleşmeler, genellikle savunma açısından avantajlı olan yerlerde kurulmuştur. Savunma açısından avantajlı olan yerler, yüksek rakımlı, sarp ve kolay ulaşılamayan yerlerdir. Bu yerler, insanları doğal afetlerden, vahşi hayvanlardan ve düşman saldırılarından korumak için gereklidir. Ayrıca bu yerler, manzara, iklim ve estetik gibi yaşam kalitesini artıran faktörler için de önemlidir. Örneğin Peru’da And dağlarında Machu Picchu, Yunanistan’da Akropolis tepesinde Atina gibi ilk yerleşmeler savunma açısından avantajlı yerlerde kurulmuştur.
