Bağımlı ve bağımsız değişken, bir deneyde veya araştırmada kullanılan iki temel kavramdır. Bağımsız değişken, deneycinin kontrol ettiği veya değiştirdiği değişkendir. Bağımlı değişken ise bağımsız değişkene bağlı olarak değişen veya etkilenen değişkendir.
Bağımlı ve bağımsız değişkeni bulmak için, öncelikle deneyde veya araştırmada hangi faktörlerin değiştirildiğini ve hangi faktörlerin sonuç olarak ölçüldüğünü belirlemek gerekir. Değiştirilen faktörler bağımsız değişkenleri, ölçülen faktörler ise bağımlı değişkenleri oluşturur.
Örneğin, bir deneyde bitkilerin büyümesini farklı ışık şiddetleri altında incelemek istediğimizi varsayalım. Bu durumda, ışık şiddeti bağımsız değişken olacaktır, çünkü deneyci bunu kontrol edebilir ve farklı seviyelerde ayarlayabilir. Bitki büyümesi ise bağımlı değişken olacaktır, çünkü ışık şiddetine bağlı olarak farklılık gösterecektir. Deneyci bitki büyümesini ölçerek ışık şiddetinin etkisini değerlendirebilir.
