Tiz ve pes sesi tanımlamak için ses dalgasının frekansına bakmak gerekir. Frekans, bir saniyede gerçekleşen titreşim sayısıdır. Frekans arttıkça ses dalgasının dalga boyu kısalır ve sesin yüksekliği artar.
-
Tiz ses, frekansı genellikle 1.300 Hz dolayından fazla kabul edilen, yüksek frekanslı, ince ses demektir. Tiz sesler, ses kaynağının hızlı titreştiği ve dalga boyunun kısa olduğu anlamına gelir. Örneğin, flüt, keman, çan gibi aletler tiz ses çıkarır.
-
Pes ses, hafif, yavaş ses, pest, tiz karşıtı demektir. Pes sesler, ses kaynağının yavaş titreştiği ve dalga boyunun uzun olduğu anlamına gelir. Örneğin, davul, kontrbas, boru gibi aletler pes ses çıkarır.
Bu tanımlara göre, tiz ve pes ses arasındaki ilişki şöyle özetlenebilir: Frekans arttıkça ses tizleşir, azaldıkça pesleşir.
