Hava kirliliğinin solunum sistemi üzerindeki etkileri şunlardır:
-
Hava kirliliği, solunum yolu enfeksiyonları, astım, bronşit, KOAH, alerji, akciğer kanseri gibi hastalıkların görülme sıklığını ve şiddetini artırır.
-
Hava kirliliği, solunum semptomlarını (öksürük, nefes darlığı, hırıltı, balgam çıkarma vb.) artırır ve solunum fonksiyonlarında bozulmaya yol açar.
-
Hava kirliliği, hava yollarında inflamatuvar değişikliklere neden olur. Bu değişiklikler, hava yolu duvarının kalınlaşması, mukus salgısının artması, hücresel hasar ve oksidatif stres gibi mekanizmalarla gerçekleşir.
-
Hava kirliliği, solunum sisteminin kendini koruma mekanizmalarını bozar. Bu mekanizmalar arasında burun tüyleri, mukosiliyer temizlik sistemi, hava yolu epitel hücreleri ve bağışıklık sistemi sayılabilir.
-
Hava kirliliği, solunum sisteminin gelişimini olumsuz etkiler. Özellikle çocuklarda ve ceninlerde hava kirliliğine maruziyet akciğer gelişimini yavaşlatır ve akciğer kapasitesini azaltır.
Hava kirliliğinin solunum sistemi üzerindeki etkileri, havadaki kirleticilerin türüne, yoğunluğuna ve maruz kalınan süreye bağlı olarak değişebilir. Bazı etkiler kısa sürede ortaya çıkarken, bazıları uzun sürede gelişir. Bazı etkiler geri dönüşümlü iken, bazıları kalıcı hasarlara neden olur.
Hava kirliliğinin solunum sistemi üzerindeki etkilerinden korunmak için şu önlemleri alabilirsiniz:
-
Hava kirliliği seviyesinin yüksek olduğu günlerde dışarı çıkmamaya veya mümkün olduğunca az dışarı çıkmaya çalışın.
-
Dışarı çıkarken maske takın ve gözlerinizi koruyun.
-
Trafik yoğunluğundan uzak durun ve toplu taşıma araçlarını tercih edin.
-
Sigara içmeyin ve sigara içilen ortamlarda bulunmayın.
-
Evinizi sık sık havalandırın ve temiz tutun.
-
Solunum sağlığınızı destekleyen beslenme alışkanlıkları edinin ve bol su için.
-
Solunum hastalığı belirtileri fark ederseniz doktora başvurun.
