Kulaktaki dengenin oluşumunda görev alan yapılar, iç kulakta yer alan yarım daire kanalları ve vestibül adı verilen organdır.
-
Yarım daire kanalları, her iki kulakta üçer tane olmak üzere altı adet kıvrımlı boru şeklindeki yapıdır. Bu kanalların içinde sıvı dolu kesecikler ve tüy hücreleri bulunur. Kanalların yönleri farklı olduğu için, başın herhangi bir yönde hareket etmesi sıvının akışını değiştirir ve tüy hücrelerini uyarır. Bu uyarılar sinir yoluyla beyne iletilir ve beyin de vücudun pozisyonunu ayarlar.
-
Vestibül, iç kulakta yer alan ve salyangozun arkasında bulunan iki küçük kesecikten oluşan organdır. Bu keseciklerin içinde de sıvı dolu kesecikler ve tüy hücreleri bulunur. Keseciklerin duvarlarında ise kalsiyum karbonat kristalleri taşıyan jelatinimsi bir tabaka vardır. Başın hareketi veya yer çekimi değişimi ile kristaller hareket eder ve tüy hücrelerini uyarır. Bu uyarılar da sinir yoluyla beyne iletilir ve beyin de vücudun dengesini sağlar.
Bu yapıların bozulması veya hasar görmesi, denge kaybına, baş dönmesine, bulantıya veya vertigo adı verilen rahatsızlığa neden olabilir. Bu durumlarda bir kulak burun boğaz uzmanına başvurmak gerekir.
