Panislavizm, Slav ırkından olanları tek bayrak altında toplama amacıyla girişilen siyasi bir harekettir. İlk kez 1826 yılında J.Herkel tarafından kullanılan bu terim, özellikle Rusya’nın öncülüğünde yürütülen bir politikayı ifade eder. Panislavizm, 19. yüzyılda Avrupa’da ve özellikle Balkanlar’da etkili olmuş, Osmanlı Devleti ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nu zayıflatmıştır. Panislavizm hareketi, Slav halklarının ulusal kimlik arayışı, Fransız İhtilali’nin getirdiği milliyetçilik akımı ve Rusya’nın Ortodoks dayanışması gibi faktörlerden beslenmiştir.
Panislavizm hareketinin başlıca sonuçları şunlardır:
-
Balkanlarda çeşitli Slav devletlerinin kurulması veya bağımsızlığını ilan etmesi (Sırbistan, Karadağ, Bulgaristan, Kuzey Makedonya vb.)
-
Osmanlı Devleti ile Rusya arasında çeşitli savaşların çıkması (Kırım Savaşı, 93 Harbi, Balkan Savaşları vb.)
-
Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun parçalanması ve I. Dünya Savaşı’nın çıkması
-
Slav halklarının kültürel ve siyasi olarak birlik sağlayamaması ve farklı ideolojiler altında bölünmesi (Yugoslavya, Çekoslovakya vb.)
