Haploit, bir canlının sahip olduğu kromozom takımından yalnızca bir tanesini içeren hücrelere verilen isimdir. Kromozomlar, DNA ve proteinlerden oluşan, hücre bölünmesi sırasında görülebilen yapılardır. Her canlı türünün kendine özgü bir kromozom sayısı vardır. Örneğin, insanlarda 46, domateslerde 24, muzlarda 22 kromozom bulunur. Kromozom sayısı, canlının karmaşıklığıyla doğrudan ilişkili değildir.
Kromozomlar, genellikle homolog çiftler halinde bulunur. Homolog kromozomlar, aynı boyda, şekilde ve gen dizilimine sahip olan kromozomlardır. Bir çift homolog kromozomdan biri anneden, diğeri babadan gelir. Bu nedenle, her canlı iki ebeveynden de genetik materyal alır. Homolog kromozom çiftleri, diploit olarak adlandırılır. Diploit hücreler, 2n ile gösterilir. Örneğin, insan vücut hücreleri diploit hücrelerdir ve 2n = 46 şeklinde yazılır.
Haploit hücreler ise, homolog kromozom çiftlerinden yalnızca bir tanesini taşırlar. Haploit hücreler, n ile gösterilir. Örneğin, insan üreme hücreleri (sperm ve yumurta) haploit hücrelerdir ve n = 23 şeklinde yazılır. Haploit hücreler, mayoz bölünme adı verilen bir süreçle oluşurlar. Mayoz bölünme, diploit bir hücrenin iki aşamalı olarak bölünerek dört haploit hücreye dönüşmesidir. Mayoz bölünme sayesinde canlılar cinsel üreme yapabilirler. Cinsel üreme, iki haploit üreme hücresinin birleşerek yeni bir diploit birey oluşturmasıdır. Cinsel üreme, genetik çeşitliliği arttırır ve evrimi sağlar.
Haploitlik, bazı canlılarda yaşam döngülerinin bir parçasıdır. Örneğin, bitkilerde gametofit adı verilen haploit evre ve sporofit adı verilen diploit evre arasında değişim olur. Bazı mantarlar ve algler ise tamamen haploit olarak yaşayabilirler.
