Sindirim kanalında besinlerin ilerlemesini sağlayan peristaltik hareket, sindirim kanalının duvarında bulunan düz kasların koordineli ve dalga benzeri kasılıp gevşeme hareketidir.
Bu hareketin mekanizması, birbirini takip eden iki kas tabakasının zıt çalışmasına dayanır. Sindirim kanalının duvarında dışta boyuna (uzunlamasına) kaslar ve içte halka (dairesel) kaslar bulunur.
İlerletme Mekanizması:
-
Dairesel Kasların Kasılması: Besin (bolus veya kimus) kütlesinin hemen önündeki dairesel kaslar gevşerken, besin kütlesinin hemen arkasındaki dairesel kaslar kuvvetlice kasılır. Dairesel kasların kasılması, lümeni (iç boşluğu) daraltır ve besini ileri doğru iter.
-
Boyuna Kasların Kasılması: Aynı zamanda, besin kütlesinin önündeki boyuna kaslar kasılarak sindirim kanalını bu bölgede kısaltır ve genişletir. Bu, besinin geçişini kolaylaştırır.
Bu kasılma ve gevşeme dalgası, yutaktan yemek borusuna, mideden ince bağırsağa ve oradan kalın bağırsağa kadar düzenli bir şekilde ilerler. Bu dalga benzeri hareket sayesinde besinler yerçekiminden bağımsız olarak sindirim kanalı boyunca itilir.
