Çenek, tohumlu bitkilerde embriyoyu sarmalayan ve besin depolayan yaprakçıklara verilen isimdir. Çenek, tohumun çimlenmesiyle ortaya çıkan ilk yapraklardır. Çenek, aynı zamanda kotiledon olarak da bilinir. Çenekler, bitkilerin sınıflandırılmasında önemli bir ölçüttür. Tohumlarında tek çenek bulunan bitkilere monokotiledon veya tek çenekliler, tohumlarında iki çenek bulunan bitkilere dikotiledon veya iki çenekliler denir. Tek çenekliler genellikle otsu bitkilerdir ve gövdelerinde kambiyum bulunmaz. İletim demetleri dağınık olarak yerleşmiştir. Yaprakları sapsız ve damarları paraleldir. Kökleri saçak köktür. Örnek olarak mısır, buğday, arpa, soğan, sarımsak, lale, zambak, orkide verilebilir. İki çenekliler ise hem otsu hem de odunsu bitkilerdir ve gövdelerinde kambiyum vardır. İletim demetleri halka şeklinde dizilmiştir. Yaprakları saplı ve damarları ağsıdır. Kökleri kazık köktür. Örnek olarak havuç, fasulye, bezelye, gül, elma, armut, ayçiçeği, papatya verilebilir.
