Kovalent bağ, iki atom arasında, bir veya daha fazla elektronun paylaşılmasıyla karakterize edilen kimyasal bağın bir tanımıdır. Genellikle bağ, ortaya çıkan molekülü bir arada tutan ortak çekim gücü olarak tanımlanabilir. Kovalent bağ, genellikle benzer elektronegatifliğe sahip atomlar arasında gerçekleşir. Bu nedenle ametaller, daha kolaylıkla kovalent bağı tercih eder.
Kovalent bağ, polar ve apolar olmak üzere ikiye ayrılır:
-
Polar kovalent bağ, farklı elektronegatifliğe sahip atomlar arasında oluşan kovalent bağdır. Bu bağda elektronlar eşit olmayan bir şekilde paylaşılır. Elektronlar daha elektronegatif olan atoma daha yakın durur. Bu nedenle atomlar arasında küçük bir yük farkı oluşur. Polar kovalent bağda, elektron yoğunluğunun fazla olduğu yerde kalıcı negatif kutup, elektron yoğunluğunun az olduğu yerde kalıcı pozitif kutup oluşur. Örneğin; HCl, H2O, NH3 gibi moleküllerde polar kovalent bağ vardır.
-
Apolar kovalent bağ, aynı elektronegatifliğe sahip atomlar arasında oluşan kovalent bağdır. Bu bağda elektronlar eşit bir şekilde paylaşılır. Elektronlar her iki atoma da eşit uzaklıkta durur. Bu nedenle atomlar arasında yük farkı oluşmaz. Apolar kovalent bağda, elektron yoğunluğu dengelidir ve kalıcı kutup oluşmaz. Örneğin; H2, O2, N2 gibi moleküllerde apolar kovalent bağ vardır.
Kovalent bağı oluşturan atom sayısına göre de tekli, ikili ve üçlü kovalent bağ olarak sınıflandırılabilir:
-
Tekli kovalent bağ, iki atom arasında ortaklaşa kullanılan bir çift elektrondan kaynaklanan çekim kuvvetidir. Bu bağı göstermek için iki nokta kullanılır. Örneğin; H-H
-
İkili kovalent bağ, iki atom arasında ortaklaşa kullanılan iki çift elektrondan kaynaklanan çekim kuvvetidir. Bu bağı göstermek için iki çizgi kullanılır. Örneğin; O=O
-
Üçlü kovalent bağ, iki atom arasında ortaklaşa kullanılan üç çift elektrondan kaynaklanan çekim kuvvetidir. Bu bağı göstermek için üç çizgi kullanılır. Örneğin; N≡N
Kovalent bağı olan bileşikler ise, ametal atomlarından oluşan bileşiklerdir. Kovalent bileşiklerin özellikleri şunlardır:
-
Kovalent bileşikler oda sıcaklığında katı, sıvı veya gaz halde bulunabilirler.
-
Kovalent bileşikler sert veya yumuşak yapıdadırlar. Kristal yapıdaki düzeni bozmak için büyük bir kuvvet uygulanması gerekmez.
-
Kovalent bileşikler saf maddelerdir. Belirli bir erime noktası ve kaynama noktası vardır.
-
Kovalent bileşikler katı, sıvı veya gaz halde elektrik akımını iletmezler. Çünkü elektriği iletecek serbest iyonlar veya elektronlar bulunmaz.
-
Kovalent bileşiklerin çoğu suda çözünmez. Su molekülleri, iyonik bileşiklerde olduğu gibi kovalent bağları koparamaz.
