Lazer, ışığın uyarılmış radyasyon ile yükseltilmesini sağlayan bir optik düzenektir. İsmini “Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation” kelimelerinin baş harflerinden alır ve bu, “ışığın uyarılmış ışıma ile yükseltilmesi” anlamına gelir. Lazerin temeli atom veya molekül enerji düzeyleri arasındaki elektron geçişleri ile oluşan ışık fotonlarına dayanır. Lazerin ışıktan daha düşük mikrodalga frekanslarında çalışan versiyonu olan “maser” ise daha önce üretildiğinden bu aygıtlar mikrodalga veya radyo lazerlerinden ziyade maser olarak bilinmektedir.
Lazerler, fotonları uyumlu bir hüzme şeklinde oluşturur. Lazeri diğer ışık kaynaklarından ayıran ana özellik lazer ışınının “uyumlu” (coherent) olmasıdır: bu ışık hüzmesinin çok ufak bir bölgeye odaklanabilmesini ve tek renk ışık üretilebilmesini sağlar. Lazerler aynı zamanda femtosaniye darbeler (“ultra kısa darbe”) üretebilmektedir.
Lazerlerin kullanım alanlarına göre seçimi, lazer ışığının genel özelliklerinden gidilerek yapılır. Lazerlerin bazıları sürekli, bazıları da belirli aralıklarla enerji verir.
Lazerlerin kullanım alanları şunlardır:
-
İmalat sanayisinde malzeme üretiminde ve işlenmesinde: Lazerli dökme, lazer taramalı sinterleme ile üç boyutlu karmaşık parçaların imalatı, metallere biçim verme, lazerli ayırma ve talaş kaldırma, lazer kaynağı ve lehimleme, malzeme yüzeylerin çok ince tabaka ile kaplanması gibi işlemler yapılır .
-
Ölçmede, muayenede ve analizlerde: Mesafe, alan, hacim ölçümleri, yön ve seviye tayini, hız kontrol radarları, barkod okunması, katı, sıvı, gaz malzemelerin içerik analizleri gibi işlemler yapılır .
-
Kumanda kontrol tekniğinde: Lazerlerden bir sinyal olarak fiziksel ve kimyasal süreçlerin uzaktan kumandalı, temassız kontrol edilmesinde yararlanılır .
-
Tıpta: Lazerler cerrahi operasyonlarda, göz hastalıklarında, diş hekimliğinde, dermatolojide, kanser tedavisinde, tıbbi görüntülemede ve tanıda kullanılır .
-
Bilimsel araştırmalarda: Lazerler atomik ve moleküler fizikte, spektroskopide, holografide, optik iletişimde, kuantum bilgisayarlarında kullanılır .
-
Savunma donanımlarında: Lazerler silah sistemlerinde, hedef tespitinde, güdüm ve takipte kullanılır .
