Ulema, Müslüman ülkelerde eğitimli din alimlerinden oluşan bir sınıftır. Tekili erkekse âlim, kadınsa âlime denir. Ulema sınıfı fıkıh ve şeriat (İslam hukuku) konusunda derin bilgiye sahiptir ve bazı âlimler, aynı zamanda şeriatın uygulayıcısıdır. Ulema kelimesi Arapça kökenlidir ve “bilginler” anlamına gelir.
Ulema sınıfı Osmanlı döneminde ilmiye adıyla devlet kontrolünde ve örgütlü bir yapıya kavuşturulmuştur. Kurumun başına şeyhülislam getirilmiştir. Ulema sınıfının kuruluşu, medreselerin açılmasıyla beraber 14. yüzyıldan başlamıştır. Ulema sınıfı zamanla çok saygın ve etkili bir rol oynamıştır.
