Teodolit, yeryüzü koordinatları ve yatay-düşey mesafeleri ölçmeye yarayan hassas bir ölçüm aletidir. Hassas ayarların ardından koordinatları, yatay-düşey mesafeleri ve açıları ölçebilir. Ayrıca mevcut konumun deniz seviyesinden yüksekliğini veya kot farkını hesaplayabilir.
Teodolitlerin tarihi 16. yüzyıla kadar uzanır. İlk teodolit cihazı 1551 yılında İngiliz matematikçi ve astronom Leonard Digges tarafından icat edilmiştir. Günümüzde teodolitler elektronik devreler ve aygıtlarla geliştirilmiş modellerde kullanılmaktadır. Bunların başında elektronik tabanlı teodolitler (total station) ve uydu destekli teodolitler (GPS) bulunur.
