Kimyager Derviş Paşa ya da Mehmed Emin Derviş Paşa, 1817-1879 yılları arasında yaşamış Osmanlı maden mühendisi, müsteşar, vali, bilim insanı, diplomat, devlet adamı, akademisyen ve yazardır. Avrupa’da maden eğitimi almış, Keban ve Ergani madenleri başmühendisi, Harbiye’de fizik ve kimya hocası, Harbiye müdürü, Sankt-Peterburg elçisi, Maarif nazırı, Halep ve Ankara valisi gibi çeşitli görevlerde bulunmuştur. Ayrıca Osmanlı-İran sınır anlaşmazlığının giderilmesi için Erzurum’da toplanan uluslararası bir komisyonda Osmanlı Devleti’ni temsil etmiştir. Fizik ve kimya alanında eserler vermiş, Darülfünun adıyla açılan ilk üniversitede fizik dersleri vermiştir.
