Liberal, özgürlük, bireysellik, hoşgörü ve çoğulculuk gibi kavramları savunan bir felsefi ve siyasal akımdır. Liberalizm kelimesi, Latince “özgür” anlamına gelen liber’den türemiştir. Liberalizm, tarihte farklı dönemlerde ve coğrafyalarda farklı şekillerde ortaya çıkmıştır. Bazı liberalizm akımları şunlardır:
-
Klasik liberalizm: 17. yüzyılın sonlarından 18. yüzyılın başlarına kadar Avrupa’da yaygın olan bir liberalizm akımıdır. Bu akım, insan doğasının bireysel özgürlüklerini savunur ve devletin müdahalesini sınırlar. Klasik liberalizmin temsilcileri arasında John Locke, Adam Smith, Montesquieu ve Voltaire sayılabilir.
-
Modern liberalizm: 19. yüzyılın sonlarından 20. yüzyılın başlarına kadar Avrupa’da gelişen bir liberalizm akımıdır. Bu akım, klasik liberalizmin eksikliklerini gidermek için ekonomik devletin rolünü vurgular ve sosyal adaleti de önemser. Modern liberalizmin temsilcileri arasında John Stuart Mill, Alexis de Tocqueville, John Maynard Keynes ve John Rawls sayılabilir.
-
Amerikan liberalizmi: Amerika Birleşik Devletleri’nde kurulan bir liberalizm akımıdır. Bu akım, 18. yüzyılın sonlarında Amerikan bağımsızlık mücadelesinde ortaya çıkmıştır ve demokrasiyi savunur. Amerikan liberalizmin temsilcileri arasında Thomas Jefferson, Benjamin Franklin, James Madison ve Abraham Lincoln sayılabilir.
-
Fransız liberalizmi: Fransa’da kurulan bir liberalizm akımıdır. Bu akım, 19. yüzyılın ortalarında Fransız Devrimi’ne katkıda bulunmuştur ve halkın egemenliğini savunur. Fransız liberalizin temsilcileri arasında Jean-Jacques Rousseau, Voltaire, Louis de Bonald ve Jules Ferry sayılabilir.
Liberal kelimesinin Türkçe anlamını ise Türk Dil Kurumu sözlüğünde şöyle vermektedir:
Liberal: Serbest ekonomiden yana olan (kimse), serbest piyasa ekonomisinden yana olan (parti), dildeki veya dindaki ayrım yapmadan insanların tercihlerine hoşgörülü (kimse).
