Güdü, insanların ve diğer hayvanların belirli bir zamanda bir davranışı başlatmasının, sürdürmesinin veya sonlandırmasının nedenidir. Güdü durumları genellikle, hedefe yönelik davranışta bulunma eğilimini yaratan, failin içinde hareket eden güçler olarak anlaşılır. Güdü, istekleri, arzuları, ihtiyaçları, dürtüleri ve ilgileri kapsayan genel bir kavramdır. Fizyolojik kökenli açlık, susuzluk cinsellik gibi güdülere ise dürtü adı verilmektedir.
Güdü çeşitleri nelerdir diye merak ediyorsanız, bunun için farklı teoriler ve yaklaşımlar vardır. Örneğin:
-
İçsel ve dışsal güdü türleri: İçsel güdü, bireyin kendisiyle ilgili olan arzularını ifade eder. Dışsal güdü ise bireyin çevresinden gelen teşvikleri veya cezaları ifade eder.
-
Bilinçsizlik ve bilinçlilik: Bilinçsiz güdü, bireyin bilmediği veya fark etmediği arzularını ifade eder. Bilinçlilik ise bireyin bilerek veya fark ederek arzularını ifade eder.
-
Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisi: Bu teoriye göre insanların beş temel ihtiyacı vardır: Hayatta kalma ihtiyacı, güvenlik ihtiyacı, sosyal ihtiyacı, saygınlık ihtiyacı ve kendini gerçekleştirme ihtiyacı. Bu ihtiyaçlar aşağıdan yukarıya doğru sıralanır ve en üstteki ihtiyaç karşılanana kadar daha alt seviyelerdeki ihtiyaçlar tatmin edilemez.
-
Herzberg’in iki faktör teorisi: Bu teoriye göre insanların işlerinden memnun olup olmadıkları arasında beş faktör vardır: İş öncesi faktörler (örneğin maaş, çalışma koşulları) ve iş sonrası faktörler (örneğin övgü, gelişim). İş öncesi faktörler insanların işlerinden memnun olmalarını sağlarken, iş sonrası faktörler insanların işlerinden memnun olmalarını arttırır.
-
Alderfer’in ERG teorisi: Bu teoriye göre insanların motivasyonu üç bileşenden oluşur: Eylem (Action), Ruh (Relevance) ve Girişimcilik (Goal). Eylem motivasyonu bireyin yapmak istediği eylemi ifade eder. Ruh motivasyonu bireyin eylemin önemini veya değerini ifade eder. Girişimcilik motivasyonu ise bireyin eylemin sonucunu veya başarısını ifade eder.
