Müderris, Osmanlı Devleti ve Selçuklular’da devlet ve toplum yapısında günümüz üniversite öğretim üyesine karşılık olarak kullanılan bir kavramdır. Medreselerde eğitim veren öğretim üyeliğinin bugünkü tam karşılığı profesörlük unvanıdır. Arapça’da “ders” masdarından gelen müderris kelimesi, ders veren öğretmen ve ders vermeye yetkili ilim sâhibi kimse mânâsındadır. Târihte, devrin mektep ve medreselerinde eğitim ve öğrenimini tamamlayıp, icâzet (diploma) aldıktan sonra, medreselerde ve câmilerde din ve fen ilimlerini ders vererek öğretenlere müderris adı verilmiş, makâmlarına da müderrislik denilmiştir.
Müderrislerin aşama sırası şöyleydi:
-
Dar’ulhadis-i Süleymaniye
-
Süleymaniye
-
Hamis-i Süleymaniye
-
Musile-i Süleymaniye
-
Hareket-i Altmıslı
-
İbtida-i Altmışlı
-
Sahn-ı Seman
-
Musile-i Sahn
-
Hareket-i Dahil
-
Ibtida-i Dahil
-
Hareket-i Haric
