Şemse, çeşitli görsel sanatlarda kullanılan ve genellikle güneş biçiminde olan bir süsleme motifi olarak tanımlanabilir. Bu motif, ciltçilik, tezhip, minyatür, çini, porselen, cam, halı, kumaş, oymacılık gibi pek çok alanda ve mimaride sıkça kullanılır. Şemse, eski kitap ciltlerinin üzerine yapılan ve genellikle güneş şeklinde olan bir süsleme motifi olup, kitapların cildine, baş sayfalarının üst bölümüne veya kumaşlara işlenen bir süs olarak da ifade edilir.
Şemse motifleri, geometrik veya bitkisel desenlerle doldurulabilir ve çeşitli tekniklerle uygulanabilir. Örneğin, kabartma, sıcak-soğuk baskı, tarama ve boyama gibi farklı tekniklerle kitap ciltlerine uygulanan göbekler ve tezyinî paftalar birer şemse olarak kabul edilir. Şemse motifleri, sanat eserlerine zenginlik ve estetik bir değer katar ve geleneksel Türk ve İslam sanatlarında önemli bir yere sahiptir.
