Halkârî, Arapça “haly” kelimesiyle Farsça “kâr” ve nisbet ekinden oluşan bir terimdir. Bu terim, varak altının ezilip jelatin eriyiğiyle karıştırılması ile hazırlanan zermürekkebin yoğunluğunun dereceli olarak kullanılması sonucunda elde edilen gölgeli tezyinata verilen addır.
Halkârî’nin iki farklı teknikle yapılma şekli vardır:
-
En çok uygulanan ve sadece halkârî adıyla anılan teknik: Jelatin eriyiğiyle sulandırılmış olarak fırçaya yeterli miktarda alınan altının yaprak uçlarına doğru sürülmesiyle altın zerrelerinin ağırlığı uçlarda toplanarak farklı tonlar elde edilir.
-
Fırça ile tarama suretiyle gerçekleştirilen ikinci tarz: “Tarama (taramalı) halkârî” veya “perdahlı halkârî” olarak adlandırılır. Bu tarzda, yaprak uçlarına damla halinde bırakılan koyuca altının ince fırça yardımıyla taranarak yaprağın diğer kısımlarına dağıtılması ile yapılır.
Halkârî, el mahareti ve fırça tecrübesi isteyen bir iş olduğundan bu meleke uzun zaman içinde kazanılır. Tashih kabul etmeyen bir çalışma olması yanında verilen gölgenin derecesini desenin her tarafında aynen koruma mecburiyeti işin en zor tarafıdır.
