“Ferman”, Farsça kökenli bir kelime olup “emir, irade ve buyruk” anlamlarına gelir. Osmanlı İmparatorluğu’nda padişahların verdiği, uyulması gerekli hükümleri taşıyan yazılı buyruklar için kullanılırdı.
Osmanlılarda ferman, yedi esas üzerine yazılırdı:
-
Ferman kelimesinin anılması,
-
Ferman yazıldığı kişinin rütbe derecesine göre dua ve övgü yazılması,
-
Fermanın gönderilme sebebi,
-
Ferman gönderilen kişiye, padişah isteğinin emrolunması,
-
Yapılması istenilen işin belirtilmesi,
-
Verilen işin bitirilmesi için istek,
-
Fermanın tarihi ve gönderildiği yerin ismi.
Osmanlılarda iki çeşit fermana rastlanmaktadır. Birisi, doğrudan doğruya divandan, maliyeden yazılarak üzerine hükümdarın tuğrası çekilerek, gönderilen emr-i şerif idi. Diğeri ise tuğralı bir fermanın üzerine ve baş tarafına padişahın kendi el yazısıyla fermanda yazılanı teyid eden iradedir.
