Osmanlı Devleti ile Roma Germen İmparatorluğu’nu merkeziyetçi bir yapı oluşturması bakımından şöyle değerlendirebiliriz:
-
Merkeziyetçi yapı, devletin tek elden yönetildiği bir merkez ya da başkent bulunması ve merkezde alınan kararların tüm ülkede uygulanması anlamına gelir.
-
Osmanlı Devleti, merkeziyetçi bir yapıya sahip bir devletti. Devletin başında padişah bulunurdu. Padişahın yanında sadrazam ve divan-ı hümayun adı verilen bir hükümet teşkilatı vardı. Devletin taşra teşkilatı ise eyaletler, sancaklar ve kazalardan oluşurdu. Merkezde alınan kararlar taşra teşkilatına bildirilir ve uygulanırdı.
-
Roma Germen İmparatorluğu da merkeziyetçi bir yapıya sahip bir devletti. Devletin başında imparator bulunurdu. İmparatorun yanında senato ve konsül adı verilen bir hükümet teşkilatı vardı. Devletin taşra teşkilatı ise eyaletler, vilayetler ve şehirlerden oluşurdu. Merkezde alınan kararlar taşra teşkilatına bildirilir ve uygulanırdı.
-
Osmanlı Devleti ile Roma Germen İmparatorluğu arasındaki en önemli fark, Osmanlı Devleti’nin İslam dinine dayalı bir devlet olması, Roma Germen İmparatorluğu’nun ise Hristiyan dinine dayalı bir devlet olmasıydı. Bu fark, devletlerin hukuk sistemleri, eğitim sistemleri, kültürleri ve dış ilişkileri üzerinde etkili olmuştur.
