Meşrutiyet dönemindeki demokratikleşme hareketleri hakkında şu bilgileri verebiliriz:
-
Meşrutiyet dönemi, Osmanlı Devleti’nin modernleşme sürecinin bir parçası olarak başlattığı anayasal ve parlamenter rejime geçiş dönemidir.
-
Meşrutiyet dönemi, iki ayrı dönemden oluşmaktadır. Birinci Meşrutiyet (1876-1878) ve İkinci Meşrutiyet (1908-1918) olarak adlandırılan bu dönemlerde demokratikleşme hareketleri farklı şekillerde gelişmiştir.
-
Birinci Meşrutiyet dönemindeki demokratikleşme hareketlerinin başlıcaları şunlardır:
-
Kanun-i Esasi’nin kabul edilmesi ve Osmanlı Devleti’nin ilk anayasal rejimine geçmesi
-
Meclis-i Mebusan ve Meclis-i Ayan’ın kurulması ve padişahın yanında yasama organının oluşması
-
Meclis-i Mebusan’ın üyelerinin bir kısmının halk tarafından seçilmesi ve temsili demokrasinin ilk adımının atılması
-
Vekillerden oluşan bir heyetin kurulması ve bakanlar kurulunun oluşturulması
-
İkinci Meşrutiyet dönemindeki demokratikleşme hareketlerinin başlıcaları şunlardır :
-
31 Mart Ayaklanması’nın bastırılması ve meşrutiyetin yeniden ilan edilmesi
-
Kanun-i Esasi’nin yürürlüğe konması ve meclisin yeniden açılması
-
Siyasi partilerin kurulması ve çok partili hayata geçilmesi
-
Basın özgürlüğünün sağlanması ve sansürün kaldırılması
-
Seçim kanunlarının çıkarılması ve seçim sisteminin iyileştirilmesi
-
Kadınların eğitim, çalışma ve sosyal hayata katılım haklarının genişletilmesi
