Türk İslam devletlerinde giyim şeklinin belirlenmesinde yaşam tarzının ve yaşanılan coğrafyanın etkileri şunlardır:
-
Yaşam tarzının etkisi. Türk İslam devletlerinde yaşam tarzı, giyim şeklini etkileyen önemli bir faktördür. Türklerin Orta Asya’da göçebe veya yarı göçebe bir hayat sürdürmeleri, hayvancılık ve atıcılıkla uğraşmaları, giyimlerinin pratik, rahat ve dayanıklı olmasını gerektirmiştir. Bu nedenle Türkler, genellikle bol ve uzun elbiseler, şalvarlar, kaftanlar, hırkalar, çizmeler, börkler gibi giyim eşyalarını tercih etmişlerdir. Türklerin İslamiyet’i kabul etmeleri ve Anadolu’ya yerleşmeleri ise giyim şekillerinde bazı değişikliklere yol açmıştır. Örneğin Türk kadınları İslamiyet’in tesettür emrini yerine getirmek için başlarını örtmüş, erkekler ise sarık takmaya başlamışlardır. Ayrıca Anadolu’da şehir hayatına geçen Türkler, daha süslü ve renkli kumaşlar kullanmışlar, ipek, kadife, brokar gibi malzemelerden elbiseler dikmişlerdir.
-
Yaşanılan coğrafyanın etkisi. Türk İslam devletlerinde yaşanılan coğrafya da giyim şeklini etkileyen bir diğer faktördür. Türklerin yaşadıkları bölgelerdeki iklim koşulları, bitki örtüsü ve yer altı kaynakları giyim malzemelerinin çeşitliliğini ve kalitesini belirlemiştir. Örneğin Orta Asya’da soğuk iklim şartlarından dolayı Türkler yün, kürk ve deri gibi sıcak tutan malzemelerden elbiseler yapmışlardır. Anadolu’da ise ılıman iklim şartlarından dolayı Türkler pamuk, keten ve ipek gibi daha ince ve hafif malzemelerden elbiseler yapmışlardır. Ayrıca Türklerin yaşadıkları bölgelerdeki diğer halklarla olan kültürel etkileşimleri de giyim şekillerine yansımıştır. Örneğin Anadolu’da Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde Bizans, Arap, Fars ve Moğol kültürlerinden alınan bazı giyim unsurları görülmektedir.
