Sadrazam, Osmanlı İmparatorluğu’nda en yüksek mülki makamı temsil eden bir unvandır. Günümüzdeki başbakanlık görevine karşılık gelir. Sadrazam, padişahın vekili olarak kabul edilirdi ve padişahın mührü görev süresince kendisine verilirdi. Nüfuzu oldukça büyüktü ve kendi adına emirler çıkartabilirdi. Aynı zamanda padişahın ağzından “hatt-ı hümayun” yazdırır ve emirlerini titizlikle yerine getirirdi. Sefer sırasında orduya başkomutanlık ederken yetkileri daha da kesinleşir ve padişahınkine yaklaşırdı.
Osmanlı İmparatorluğu’nun tarih boyunca 215 sadrazamı (ilk zamanlarda adları vezir-i azamdı) gelip geçti. Bazıları bu makama birkaç kez atandı. Toplamda sadrazamlık 292 kez el değiştirdi. Bu süreçte 20’si idam edildi, 11’i savaşta veya suikast sonucunda hayatını kaybetti, geri kalanlar ise doğal sebeplerle vefat etti. Tanzimat döneminden sonra sadrazamların yetkileri kısıtlandı, ancak sorumlulukları arttı. Osmanlı İmparatorluğu’nun son sadrazamı dördüncü kez iktidara gelen Tevfik Paşa oldu.
Sadrazamlara ayrıca “sadr-ı ali, vekil-i mutlak, sahib-i devlet, zat-ı asafi” gibi ünvanlar da verilirdi. Osmanlı Devleti’nin kuruluş döneminde sadrazama sadece “vezir” denilirdi. İlk vezirler genellikle ilmiye sınıfından devlet adamları arasından seçilirdi. Sadrazamlar, divan-ı hümayunda toplanıp kendilerine verilen işlere baktıkları için “kubbe veziri” veya kubbenişin adını da almışlardır. Bu unvan, hükümdarın vekili olan veziri diğerlerinden ayırmak amacıyla ortaya çıktı.
Sadrazamlar, Osmanlı İmparatorluğu’nun yönetiminde önemli bir rol oynadılar ve tarihsel olarak büyük bir etki sahibi oldular.
