Meşrutiyet, hükümdarla yönetilen bir ülkede hükümdarın başkanlığı altında parlamento yönetimine dayanan hükûmet etme biçimidir. Arapça kökenli olan “meşru” kelimesi “yasal” anlamına gelir. Meşrutiyet, padişahın yetkilerini sınırlayarak halka seçme ve seçilme hakkı tanıyan bir yönetim şeklidir. Osmanlı Dönemi’nde ilk meşrutiyet 1876 yılında ilan edilmiştir. Bu sistemde meclis ve anayasa, ilk kez padişahın yetkilerini sınırlandırmıştır. Meşrutiyet, demokrasiye ilk adım olarak kabul edilir. İşte meşrutiyetin temel özellikleri:
-
Anayasal düzenle hükümdarın yetkilerini kısıtlamak
-
Meşrutiyet ilanıyla Osmanlı vatandaşlarının seçme ve seçilme hakkı kazanması
-
Kanuni Esasi (ilk anayasa) ile birlikte meclisin toplanması
-
Temel hak ve özgürlüklerin tanınması
-
Hukukun üstünlüğünün kabul edilmesi
-
İfade ve basın özgürlüğü
-
Sivil toplum kuruluşlarının önem kazanması
Meşrutiyet, Osmanlı İmparatorluğu’nun yönetim biçiminde önemli bir dönüm noktası olmuştur.