Mecelle, Osmanlı İmparatorluğu’nun son yarım yüzyılında şer’i mahkemelerde hukuki dayanak olarak kullanılan bir İslami özel hukuk (medeni hukuk) kuralları kodeksidir. Ahmet Cevdet Paşa başkanlığındaki bir komisyon tarafından 1868-1876 yılları arasında derlenmiştir. Mecelle, akitler, borçlar kanunu ve sivil muhakeme usulünü içine alan bir kanunnamedir. Toplamda bir giriş ve 1851 madde içerir. Mecelle, analitik ve pozitif bir hukuk sistemi oluşturma çabası olarak tasarlanmıştır ve İslami fıkıh geleneği üzerine inşa edilmiştir. Aynı zamanda, Doğu Roma İmparatoru I. Justinianus’un 6. yüzyılda hazırlattığı ilk medeni kanun düzenlemesinden sonraki ilk örnek olarak da önemlidir. Mecelle, Tanzimat Fermanı ile açılan dönemin en önemli kanunu ve Osmanlı modernleşmesinin anıtlarından biridir.
Mecelle, modernleşme sürecinin İstanbul’da köklerinin olduğunu gösterir ve halef devletlerinde uzun süre etkisini sürdürmüştür. Türkiye, Arnavutluk, Lübnan, Suriye, Irak, Kıbrıs, Filistin Mandası ve İsrail gibi ülkelerde uzun süre yürürlükte kalmıştır. Ürdün ve Kuveyt’te de medeni hukukun temelini oluşturmuştur.
Mecelle’nin konuları, büyü, kira, kefalet, rehin, emanet, hibe, vekâlet, dava, kanıt ve delil, yargı gibi genel hukuk ilkesini içerir. Bu önemli hukuk metni, Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemine ve modern hukuk
