Teorik, pratik faaliyetin ve pratik’in karşısında yer alan, teorik faaliyet ve teori çerçevesi içinde kalan, teorik genel-bilgi alanına giren bir kavramdır. Bu anlamıyla ampirik genel-bilginin karşıtıdır. Teori, bilimsel yöntem tarafından elde edilen ve gözlem ve deneyler aracılığıyla tekrar tekrar test edilen ve onaylanan sağlam bir temele sahip açıklama olarak tanımlanabilir. Teori kelimesi, ‘kuram’ anlamına da gelmektedir.
Bir teori, bilimsel yöntem kullanılarak oluşturulan ve birçok gerçek ve hipotezi bir araya getiren doğal dünyanın gözlemleri için dikkatle düşünülmüş bir açıklamadır. Bilim adamları için bir teorinin neredeyse tam tersi bir anlamı vardır. Onlara göre teori; doğal dünyanın yasaları, hipotezleri ve gerçeklerini içerebilen bir yönünün iyi kanıtlanmış bir açıklamasıdır. Örneğin, yerçekimi teorisi, elmaların ağaçlardan neden düştüğünü ve astronotların uzayda neden yüzdüğünü açıklar. Benzer şekilde evrim teorisi, keşfedilen fosillerden elde edilen verilerin ortaya koyduğu gibi, dünyada ve geçmişte birbirine çok benzeyen ve birbirine hiç benzemeyen onlarca bitki ve hayvanın var olduğunu açıklar. Bir teori sadece bilinen gerçekleri açıklamakla kalmaz, aynı zamanda bilim adamlarının bir teorinin doğru olup olmadığı konusunda ne gözlemlemeleri gerektiğini tahmin etmelerini sağlar. Bilimsel teoriler test edilebilir. Yeni kanıtlar bir teori ile uyumlu olmalıdır. Değilse, teori rafine edilir veya reddedilir. Bir teorinin merkezi unsurları ne kadar uzun süre tutulursa yani ne kadar çok gözlem yapılır ne kadar çok testten geçer, ne kadar fazla gerçek açıklarsa o teori, çok güçlü bir teori olur.
