Mamut, filgiller (Elephantidae) familyasının nesli tükenmiş bir cinsidir. Bu büyük memeliler, son buzul çağında (Pleyistosen) Kuzey Amerika, Avrupa, Asya ve Afrika’da birçok farklı türle yayılmıştır. İşte mamutlar hakkında bazı bilgiler:
-
Yünlü Mamut (Mammuthus primigenius): Bu tür, montelenmiş iskeletiyle tanınır ve 4,5 metre boyunda ve 8 tona kadar ağırlığa sahiptir. Yünlü mamutlar, yaklaşık 4000 yıl önce yaşamıştır. Bilimsel adı Mammuthus’tur ve Mammut cinsi ile karıştırılmamalıdır. Mamutlar sadece Amerika kıtasında yaşamış ve mamutlarla uzaktan akraba olan mastodonlar (Mammutidae) familyasının bir cinsidir. Bu hortumluların, her zaman 4 adet uzun dişleri olmuş ve onların da mamutlarda olduğu gibi buzul çağında uzun kıllı türleri ortaya çıkmıştır.
-
Evrimsel Tarih: Mamutlar, Pliyosen çağının ortalarında Afrika kıtasında ortaya çıkmış ve zamanla soğuğa ayak uydurmuşlardır. Bulunan en eski mamut kalıntıları 4 milyon yaşındadır ve Etiyopya’nın Afar bölgesinde bulunmuştur. Bu türlerin boyutları zaman içinde değişmiştir. Güney filinden 750.000 yıl önce step mamudu, ve step mamudundan yünlü mamut gelişmiştir. Kuzey Amerika’da yaşamış olan preri mamudu da yaklaşık 1,5 milyon yıl önce Kuzey Amerika’ya kadar yayılmış olan güney filinden gelişmiş olduğu tahmin edilir.
Mamutlar, insanların av hayvanlarından biri olarak Pleistosen çağının geç dönemlerinde yünlü mamut insanların av hayvanlarından biriydi. Bunun kanıtı birçok mağaralarda bulunan duvar resimlerinde görülmektedir. Ancak mamutların neden tükendiği kesin olarak bilinmemektedir. Fazla avlanmış olmaları mı, yoksa buzul çağının sonundaki büyük iklimsel değişiklikler mi bu tükenişin sebebi olarak düşünülmektedir.
Mamutlar, tarih öncesi çağlarda büyük ve etkileyici varlıklardı ve fosilleri günümüzde hala hayranlık uyandırıyor.
