Heyelan, doğal bir afet olarak tanımlanır. Toprak veya kaya parçalarının dik yamaçlardan veya eğimli arazilerden ani ve hızlı bir şekilde kayarak ilerlemesidir. Genellikle aşırı yağışlar, depremler, heyelan bölgelerindeki ağaç kesimleri gibi etkenler sonucu ortaya çıkar. Yer çekimi, eğim, su ve benzeri kuvvetlerin etkisiyle, kayalardan, döküntü örtüsünden veya topraktan oluşmuş kütleler yerlerinden koparak hareket eder ve bu olaya heyelan denir.
Türkiye’de en fazla görülen yerler, özellikle Doğu Karadeniz şeridi olmak üzere Karadeniz Bölgesi’ndedir. Eğimlerin fazla olduğu sahalarda heyelan riski artar. Bazı sahalarda fay yamaçları dik eğimlerin oluşmasına neden olarak heyelanları kolaylaştırır. İnsanlar da kanallar ve yollar açarak, yol ve maden kazılarından çıkan toprakları denge açısına erişmiş bulunan yamaçlar üzerine atarak heyelan oluşumuna neden olan koşulları hazırlayabilirler. Heyelanların doğal nedenleri arasında yağışın toprağı suya doygun hale getirmesi, karların ve buzulların erimesi, yeraltı suyunun yüklenmesi ve çatlaklarda hidrostatik basıncın artması yer alır. Aynı zamanda insan faaliyetleri de heyelanları tetikleyebilir; örneğin ormansızlaşma, toprak işleme, inşaat, patlama ve madencilik gibi etkenler heyelanları şiddetlendirebilir.
Heyelanlar, yeryüzünde sık meydana gelen ve yaygın bir kütle hareketi çeşididir. Aşınmada önemli rol oynarlar ve büyük heyelanlar topoğrafyada derin izler bırakabilir. Bu doğal afetin nedenleri ve sonuçları, çevresel faktörler ve insan müdahalesiyle yakından ilişkilidir. Heyelana karşı alınacak önlemler, riskli bölgelerde dikkatli planlama ve doğru arazi kullanımı ile mümkün olabilir.
