Gramofon, kayıtlı sesin mekanik ve benzer bir hâlini üreten bir müzik dinleme cihazıdır. İlk patenti Alman bilim insanı Emile Berliner tarafından 8 Kasım 1887 tarihinde alınmıştır. Gramofon, iki ayrı bölümden oluşur:
-
Plak: Bu, gomalaka ve mumlu maddelerle (son yıllarda plastik maddelerle) yapılan bir disk olarak tasvir edilebilir. İki yüzünde helezon şeklinde oyuklar bulunur. Özel olarak yapılmış olan gramofon iğnesi, bu oyuklar arasında dolaşırken, meydana gelen titreşimler, plağa alınan sesin tekrar duyulmasını sağlar.
-
Makine: Makine bölümü, plağın devamlı olarak ve aynı hızda dönmesini sağlayan bir motor ile, sesi yansıtan bir bölümden oluşur. Motor, zemberek ya da elektrikle çalıştırılabilir. Her iki şekilde de dakikada ortalama olarak 78 devir yapılır. Elektrikle çalışan gramofonlara pikap adı verilir.
Gramofon, müziği plaklar üzerinden dinlememizi sağlayan bir icattır. İlk tasarlayanlardan biri ünlü Thomas Alva Edison’dur. Günümüzde hala nostaljik bir hava taşıyan bu cihaz, müzikseverler için önemli bir tarihi simgedir.
