Tenasüp, birbirine uyma veya uygunluk anlamına gelir ve genellikle şiirlerde kullanılır. Bu sanat, anlamca birbiriyle ilgili kavramların veya sözcüklerin bir arada kullanılmasıdır. Özellikle Divan edebiyatında sıklıkla kullanılan bir edebi sanat olmuştur.
Örneğin, bir dizede “öğretmen” kelimesi geçiyorsa, bununla alakalı olan “öğrenci, kalem, silgi, tebeşir, tahta, silgi vb.” sözcüklerin kullanılması tenasüp yani uygunluk sanatının varlığını gösterir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken şey, bu kelimelerin birbirine zıt olmamasıdır. Örneğin “iyi ve kötü” kelimeleri gibi zıt kavramlar bir edebi eserde geçiyorsa, bu tenasüp değil tezat sanatı olur.
Birkaç örnek vermek gerekirse:
-
"Bülbülde “gülmek” fiilinin emir kipi olan “gül”ü aynı ibare içinde kullanarak bu sözcüğün yarattığı çağrışımla bir çiçek adı olan “gül’ü hatırlatmak.
-
“Aşk derdiyle hôşem el çek ilâcumdan tabîb / Kılma dermân kim helâküm zehri dermânundadur” beyitinde dert, ilaç ve tabib (doktor) sözcükleri birbirleriyle alakalıdır.
-
“Bir gemi yanaştı Samsun’a sabaha karşı, / Selam durdu kayığı, çaparası, takası, / Selam durdu tayfası.” şiirindeki “Gemi, kayık, çapara, taka, tayfa” sözcükleri anlam açısından ilgili sözcüklerdir.
Bu örnekler, tenasüp sanatının nasıl kullanıldığını ve ne olduğunu daha iyi anlamanıza yardımcı olabilir.
