Müfessir, Arapça kökenli bir kelimedir ve “tefsir ile uğraşan ilahiyatçılara verilen isim” olarak kullanılır. Müfessirler, Kur’an ayetlerini yorumlayarak anlamını açıklarlar. Bu önemli görev, İslam’ın yayılmasıyla birlikte Arap olmayan topluluklara ulaşmasıyla daha da artmış ve gelişmiştir.
Müfessirler, farklı dönemlerde farklı yöntemlerle tefsir yapmışlardır:
-
Sahabe Devri Müfessirleri: İlk müfessirler arasında Peygamber Muhammed ve okuma yazma bilen sahabiler bulunur. Sahabeler, Kur’an ayetlerini bizzat peygamberin açıklamalarıyla yorumlamışlardır.
-
Tabiin Devri Müfessirleri: Sahabelerden sonra gelen tabiin devri müfessirleri, bu açıklamaları rivayet ederek tefsir yapmışlardır. Bu döneme “rivayet tefsiri” denir.
-
Sonraki Devirler: Daha sonraki dönemlerde müfessirler, kendi şahsi bilgileriyle de tefsir yapmışlardır. Bu yönteme “dirayet tefsiri” veya “iş’ari tefsir” denir.
Ünlü müfessirler arasında İbn-i Mesud, Ubeyy bin Ka’b, Zeyd bin Sabit, Abdullah bin Abbas, İmam-ı Azam, İmam-ı Şafii, İmam-ı Malik, Ahmed bin Hanbel, İmam-ı Gazali, Süyuti, Necmeddin Ömer-i Nesefi, Fahreddin er-Râzî, Kadı Beydavi, Seyyid Şerif Cürcani, ve İbn Kesir gibi isimler yer almaktadır