Hamse, bir şairin beş mesnevisinin bir araya getirilmesiyle oluşturulan bir yapıttır. Hamse yazarlarına “hamse-nüvîs” veya “sâhib-i hamse” denir. Bu tür, Divan Edebiyatı’nda önemli bir yere sahiptir. Hamse sahibi olmak, Divan Edebiyatı şairleri için oldukça değerliydi. İlk hamseyi Çağatay şairi Ali Şir Nevai yazmıştır.
Fars edebiyatında ve Türk edebiyatında da Nizâmî-i Gencevî, Emîr Hüsrev-i Dihlevî ve Câmî gibi şairlerin mesnevilerine nazîre, cevap veya tercüme yoluyla yazılan hamseler bulunmaktadır. Bu eserler, klasik mesnevi konularını temel alarak yeni ilâvelerle zenginleştirilmiş ve yarı telif hale getirilmiştir. Farsça ve Türkçe hamselerde en sık rastlanan konu, “Leylâ ve Mecnûn” kıssasıdır. Ardından Fars edebiyatında “Hüsrev ü Şîrîn”, Türk edebiyatında ise “Yûsuf ve Züleyhâ” kıssaları gelir.
