Gayur, gayreti olan, gayretli, çok çalışkan anlamına gelir. Bu kelime, bir kişinin azimli ve çaba gösteren bir karaktere sahip olduğunu ifade eder. Örneğin, “O makama daha gayur bir zat münasip düşüyordu” ifadesinde, bu kişinin işine büyük bir özveriyle sarıldığı anlatılmaktadır.
Ayrıca, gayûr kelimesi de İslamî bir terim olarak kullanılır. Bu bağlamda, gayûr, kötülük ve çirkinlikleri şiddetle reddeden, çok gayretli ve hassas bir kişiyi tanımlar. Resûlullah efendimiz bir defâsında Ensâra (Medîneli müslümanlara) buyurmuştu ki: “Reîsinizin sözünü işitiniz! O çok gayûrdur. Ben ondan daha çok gayûrum. Allahü teâlâ, benden daha gayûrdur.”.
Bu kelime, çalışkanlık ve azimle ilişkilendirilirken, aynı zamanda ahlaki bir özelliği ifade eder. Gayretli olmak, başarıya ulaşmak için önemli bir niteliktir.