Ayet sonlarında ve kelimelerin üzerinde bulunan küçük harflere vakıf işaretleri denir. Kur’an-ı Kerim okurken nerede vakfedileceğini tam olarak bilmek için iyi bir Arapça ve Kur’an bilgisine sahip olmak gerekir. Bu da herkes için mümkün değildir. Bu sebeple Kur’an kıraatında vakfedilecek yerleri gösteren bazı işaretlerin konulmasına ihtiyaç duyulmuştur.
Vakıf işaretleri konusunda ilk defa Muhamed bin Tayfur es-Secâvendî (560 H/1165M) tarafından
bir çalışma yapılmış ve م ط ص ز ج harfleriyle vakıf yerleri işaretlenmiştir. Daha sonra bazı harflerin
ilavesiyle son şeklini alan vakıf işaretleri Müslümanlar arasında yayılmış ve kabul görmüştür.
Günümüzde Müslümanların elindeki Mushaflarda bulunan vakıf işaretlerine Muhammed bin Tayfur es-ecâvendî’nin ismine atfen “secâvendler” denilmektedir. Her birinin bir anlamı olan bu vakıf işaretlerini kısaca tanıyalım:
1. Lâzım Vakıf ( م :( Durmak gerekir. Durulmadığında anlam bozulabilir.
2. Mutlak Vakıf ( ط :( Durmak için şartlar uygundur. Mana yönünden birbirinden bağımsız olan yerlerde bulunur.
3. Caiz Vakıf ( ج :( Durulabilir veya geçilebilir. Durmak daha uygundur.
4. Mücevvez Vakıf ( ز :( Durulabilir veya geçilebilir. Geçmek daha uygundur.
5. Murahhas Vakıf ( ص :( Nefes yetmezse durulabilir. Geçmek daha uygundur.
6. Lâ Vakfı ( ال :( Anlam yönünden birbirine bağlı olan yerlerde bulunur. Durmak uygun değildir. Durulduğunda geriden başlanarak devam edilir. Eğer la ( ال ( işareti ayet sonunda ise geriden alıp
devam etmeye gerek yoktur.
7. Kıf ( قف :( Durulabilir veya geçilebilir. Durmak daha uygundur.
8. Sılî ( صىل :( Durulabilir veya geçilebilir. Geçmek daha uygundur.
9. Ayn (ع :( Ayet sonlarında bulunur. Bir konunun bittiğini ve yeni bir konunun başladığını ifade eder.
Namazda okurken ayn işaretinin olduğu yerde rükûa gitmek daha uygundur. Aşır olarak tercih edilen bölümlerde ayn duraklarını dikkate almak konu bütünlüğü açısından uygun olur.
10. Kef ( ك :( Kendisinden önceki durak işaretiyle aynı hükmü taşır.
11. Muâneka Vakfı
: Birbirine yakın yerlerde iki ayrı yere konulan üçer noktadan ibarettir. Bu işaretlerin bulunduğu yerlerden yalnız birinde durulabilir.