Amino asit, hem amin hem de karboksil fonksiyonel gruplar içeren bir organik bileşiktir. Amino asitler, proteinleri oluşturan temel yapı taşlarıdır. Amino asitlerin peptit bağlarıyla uç uca eklenmesiyle oluşturdukları kısa polimer zincirler “peptit”, uzun polimer zincirler ise “polipeptit” veya “protein” olarak adlandırılır. Amino asitler, vücuttaki diğer moleküller için öncüler olarak da kullanılır.
Amino asitlerin genel yapısı şöyledir:
Burada R, amino asidin yan zincirini temsil eder. Yan zincir, amino asidin kimyasal özelliklerini ve proteinlerdeki rolünü belirler. 21 amino asit insan vücudunda proteinler oluşturabilir; bunlara proteinogenik amino asitler denir. Bu amino asitlerden 9’u esansiyel (hayati), yani insan yaşamı ve sağlığı için gerekli olduğu, ancak vücudunuzda üretemediğiniz anlamına geldiği için onları yiyeceklerden almanız gerekir. Bunlar histidin, izolösin, lösin, lizin, metionin, fenilalanin, treonin, triptofan ve valindir. Diğer amino asitler ise gerekli olmayan veya şartlı olarak esansiyel olarak sınıflandırılır. Gerekli olmayan amino asitler vücudunuzda diğer amino asitler, glikoz ve yağ asitlerinden sentezlenebilir; şartlı olarak esansiyel olanlar ise bazı durumlarda (genç yaş, hastalık veya sert egzersiz gibi) gıdalardan ek miktarlarda alınması gereken amino asitlerdir.
Amino asitler ayrıca dallı zincirli amino asitler (BCAA), aromatik amino asitler, sülfürlü amino asitler, alkali amino asitler, aside amino asitler ve polar amino asitler gibi farklı gruplara ayrılabilir. Bu gruplar, amino asitlerin yan zincirlerinin yapısal veya fonksiyonel özellikleri temel alınarak oluşturulur.
