Sosyalleşme, içinde yetiştiği sosyal sistemin bir üyesi olarak insanın, karşılaşabileceği çeşitli durumlarda o sosyal sisteme özgü becerileri, tutum ve davranışları, değerleri öğrenip ona göre hareket etmesini ifade eder. Sosyal hayat şartları sürekli değişiyor ve bu değişim bireylerin hayatını derinden etkiliyor. Bu nedenle bireylerin sosyal yaşama ve bu yaşamın değişimine uyum sağlamasında sosyalleşme, bireyleri aynı şekilde yetiştirerek geçmiş kuşakların kültür birikimini sürdürmek, sosyal sistemlerin bireyler üstü devamlılığını sağlamak için hemen her toplumda gereklidir.
Sosyoloji açısından bakıldığında eğitim, sosyalleşmenin özel bir görünümü, özel bir şekli olarak anlaşılmaktadır. Çünkü eğitim, belli amaçlar doğrultusunda kişide belirli davranışları geliştirmek veya istenmeyen bazı davranışları ve alışkanlıkları değiştirmek olarak görülmektedir.
Okul, öğrencilere sadece eğitim programındaki bilgileri aktarmak, oradaki amaçlar doğrultusunda bazı beceri, alışkanlık ve davranış kalıpları kazandırmakla sosyalleştirme görevini yapamaz. Elbette çocuklar farklı bilim alanlarındaki bazı pratik ve teorik bilgileri öğrenmek, becerileri kazanmak için okula gelmektedir. Ama bu bilgi ve becerileri öğrenirken aileden ve diğer sosyal kurumlardan çok farklı bir yapıya sahip olan “okul toplumu” içinde yaşamayı da öğrenirler. Okullar, âdeta aile ortamı ile büyük sosyal kurumlar arasında bir geçiş toplumudur.
Aile kadar sıcak ve müsamahalı değildir ama toplumun diğer bazı kurum ve grupları kadar çocuğa uzak, mesafeli topluluklar da değildir. Çocuklar, okulda kazandıkları birçok bilgi ve becerinin yanı sıra aile fertlerinden başka insanları, diğer çocukları, büyükleri ve yöneticileri de tanırlar. Farklı davranış şekilleri, farklı alışkanlıklar, gelenekler ve düşünceler ile karşılaşırlar.
Öğrenci; arkadaşlarından, öğretmenlerinden, okul yöneticilerinden, memurlardan ve hizmetlilerden gelen davranışlara yavaş yavaş alışır, okuldaki sosyal ilişkiler ağını, sosyal örgüyü öğrenir.
Bu etkileşimle öğrencilerin daha sonra katılacakları yetişkinler toplumundaki örgüyü tanıma ve öğrenme şansları olur. Sosyalleşme, çeşitli sosyal çevre etkileri ile kişinin bazı tutum ve davranışları öğrenmesi, benimsemesi, çevresine uyum sağlamasıdır. Her canlı varlık gibi insan da yaşayabilmek için çevresindeki fiziki ve sosyal çevreye uyum sağlamak zorundadır. Bu genel uyum eğitiminde sosyal çevresi de insana yardım eder. Hatta yardımdan daha öte, amaçlı ve planlı birtakım etkileme ve yönlendirmelerle çocuklar ve gençler istenilen şekilde yetiştirilmek istenir ki bunun adı sosyalleştirme veya eğitimdir.
