Bu faaliyetler, Mustafa Kemal’in askerî ve siyasi kariyerinde önemli bir rol oynamıştır.
-
Çanakkale Cephesi: Mustafa Kemal, 20 Ocak 1915’te 19’uncu Tümen Komutanı olarak Çanakkale Cephesi’ne atanmıştır. 25 Şubat-23 Mart 1915 tarihleri arasında Ece Limanı’ndan Gelibolu Yarımadası’nın güneyine kadar olan bölgenin savunmasını üstlenmiştir. 25 Nisan 1915’te düşmanın Arıburnu’na çıkarma yaptığını haber alınca, emrindeki 57’nci Alay ile birlikte bölgeye hareket etmiş ve düşmanın ilerlemesini durdurmuştur. Bu sırada “Size savaşmayı değil, ölmeyi emrediyorum” sözünü söylemiştir. Daha sonra Anafartalar Grup Komutanlığı’na getirilmiş ve Anafartalar, Conkbayırı ve Kireçtepe gibi stratejik noktaları ele geçirmiş ve düşmanın geri çekilmesini sağlamıştır. Çanakkale Savaşları’nda gösterdiği başarılarla Albaylığa terfi etmiş ve “Anafartalar Kahramanı” olarak tanınmıştır.
-
Kafkas Cephesi: Mustafa Kemal, 10 Aralık 1915’te Çanakkale Cephesi’nden ayrıldıktan sonra 16’ncı Kolordu Komutanlığı’na atandı. Başında bulunduğu kolordunun Kafkas Cephesi’ne gönderilme kararı üzerine Diyarbakır’a gitti. Muş ve Bitlis’i işgal eden Rus kuvvetlerine karşı başarılı savaşlar yaparak Rus kuvvetlerini geri püskürttü. Mustafa Kemal’in elde ettiği bu başarılar bölge halkına da büyük bir moral olmuştur. Daha sonra Halep’e gönderilen Mustafa Kemal, burada da Ruslara karşı mücadele etmiştir.
-
Suriye Cephesi: Mustafa Kemal, Halep’te iken İngilizlerin Filistin’de ilerlediklerini öğrenince, bölgeye takviye kuvvet gönderilmesini istemiştir. Ancak bu isteği kabul edilmeyince, kendi imkânlarıyla bölgeye hareket etmiştir. Yıldırım Orduları Grubu Komutanlığı’nın emrine giren Mustafa Kemal, Filistin’de İngilizlere karşı savaşmıştır. Bu sırada İngilizlerin gizli anlaşmalarla Osmanlı Devleti’nin topraklarını paylaştıklarını öğrenmiştir. Bu durum karşısında Osmanlı Devleti’nin sonunun geldiğini anlayan Mustafa Kemal, millî bir direniş için hazırlık yapmaya başlamıştır.
Mustafa Kemal’in Çanakkale, Kafkas ve Suriye Cephelerindeki faaliyetleri, onun askerî dehasını, liderlik vasfını ve vatanseverliğini ortaya koymuştur. Bu faaliyetler sayesinde Türk halkının güvenini kazanan Mustafa Kemal, daha sonra Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunda öncü rol oynamıştır.
