Haritacılık faaliyetleri, yeryüzünün küçültülmüş ve basitleştirilmiş birer modeli olan haritaların yapılması ve kullanılması işidir. Haritacılık faaliyetleri, tarihsel süreç içinde farklı dönemlerde farklı gelişimler göstermiştir. Dönemlerine göre yapılan haritacılık faaliyetleri şöyle sıralanabilir:
-
Eski Çağ’da Haritacılık: Bu dönemde harita olarak kabul edilebilecek ilk çizimler yapılmıştır. Bu haritalar nehir, dağ, yol gibi ayrıntı gösteren ilkel çizimlerdir. Mağara duvarlarına, kayalara, çanak çömleklere, derilere, postlara çizilmiş haritalardır. Eski Çağ’da haritacılıkta en ileri seviyeye Yunanlılar ulaşmıştır. Thales, Herodot, Eratosthenes, Aristoteles, Strabon ve Batlamyus gibi filozoflar coğrafyanın temel kavramlarını ortaya koymuş ve yeryüzünü tasvir etmeye çalışmışlardır. Roma İmparatorluğu ise coğrafyaya yeni toprakların keşfi ve haritalama yoluyla katkıda bulunmuştur.
-
Orta Çağ’da Haritacılık: Bu dönemde haritacılık Araplar tarafından devralınmış ve geliştirilmiştir. İdrisi, İbn Battutah ve İbn Haldun gibi Arap coğrafyacıları, dünyayı seyahat ederek tanımış ve coğrafi bilgilerini artırmışlardır. Araplar ayrıca astronomi bilgilerini de kullanarak daha doğru haritalar yapmışlardır. Marco Polo’nun yolculukları ise Avrupa’da coğrafi ilginin canlanmasına neden olmuştur.
-
Yeni Çağ’da Haritacılık: Bu dönemde haritacılık Avrupa’da Rönesans ile birlikte yeniden doğmuştur. Keşif çağı olarak da adlandırılan bu dönemde, Avrupalı denizciler dünyanın bilinmeyen bölgelerini keşfetmek için yola çıkmış ve yeni kıtalar, denizler ve halklarla karşılaşmışlardır. Bu dönemde ayrıca coğrafyanın modern kurucuları sayılan Alexander von Humboldt ve Carl Ritter gibi bilim insanları ortaya çıkmıştır. Humboldt fiziki coğrafyaya, Ritter ise bölgesel coğrafyaya önemli katkılarda bulunmuştur.
-
Yakın Çağ’da Haritacılık: Bu dönemde haritacılık teknolojinin gelişmesiyle birlikte yeni araçlara ve yöntemlere kavuşmuştur. Hava fotoğrafçılığı, uzaktan algılama, uydu görüntüleri ve bilgisayar gibi teknolojik imkanlar coğrafi veri toplama ve analiz etme süreçlerini kolaylaştırmıştır. Ayrıca haritacılık farklı disiplinlerle etkileşime girerek yeni alt dallar oluşturmuştur. Örneğin jeodezi, kartografi, fotogrametri, hidrografi gibi alanlar haritacılığın zenginliğine katkı sağlamıştır.
